Қытай Халық Республикасының төрағасы Си Цзиньпиннің Жаңа жыл қарсаңында Тайвань мәселесіне қатысты жасаған мәлімдемесі аймақтық қауіпсіздік пен жаһандық геосаясатта маңызды сигнал ретінде қабылданды. Қытай көшбасшысы Тайвань мен материктік Қытайдың қайта қосылуын «тарихи заңдылық» деп атап, бұл үдеріске ешбір сыртқы күш кедергі келтіре алмайтынын ашық мәлімдеді, деп жазады Alash.kz.
Си Цзиньпиннің риторикасында эмоционалдық және идеологиялық астар айқын байқалады. Ол Тайвань бұғазының екі жағындағы халықты «қандас бауырлар» деп атап, мәселені тек саяси емес, ұлттық бірегейлік пен тарихи әділеттілік тұрғысынан қарастыратынын көрсетті. Бұл — Бейжіңнің Тайвань мәселесін ішкі іс ретінде қарастыратынын тағы бір мәрте бекіте түскен ұстаным.
Қытай басшысы «Бір ел – екі жүйе» қағидатын алға тартып, Гонконг пен Макао тәжірибесін мысалға келтірді. Алайда сарапшылардың пікірінше, дәл осы модель Тайвань қоғамында сенім тудырып отырған жоқ. Соңғы жылдары Гонконгтағы саяси өзгерістер Тайваньдағы қоғамдық пікірге айтарлықтай әсер етіп, Бейжің ұсынған формулаға күмәнмен қарауға себеп болды.
Соған қарамастан, Си Цзиньпин бұл саясаттан бас тартпайтынын және оны Қытайдың ұзақмерзімді стратегиялық бағыты ретінде қарастыратынын аңғартты. Бұл Бейжіңнің Тайваньға қатысты ұстанымы икемді емес, жүйелі әрі ұзақмерзімді екенін білдіреді.
Мәлімдеменің екінші маңызды қыры — күш қолдану ықтималдығына жасалған жанама ескерту. Бұған дейін Қытай Қорғаныс министрлігінің өкілі Чжан Сяоган Тайваньмен қайта қосылу бейбіт жолмен жүзеге асуы тиіс екенін айтқанымен, «қызыл сызықтан» өту жағдайында Қытай армиясы қатаң шараларға баруы мүмкін екенін де жасырмады.
Бұл тұста Бейжің екі бағытты қатар ұстанып отыр: бір жағынан — диалог пен бейбіт бірігу туралы айту, екінші жағынан — әскери қысымды стратегиялық құрал ретінде сақтап қалу. Мұндай ұстаным Тайвань ғана емес, АҚШ пен оның одақтастарына да тікелей саяси сигнал болып саналады.
Си Цзиньпиннің мәлімдемесі Тайвань мәселесінің Қытай үшін жай ғана сыртқы саясаттағы тақырып емес, ұлттық тұтастықтың өзегі екенін тағы бір рет көрсетті. Алдағы кезеңде бұл риторика Қытайдың әскери, дипломатиялық және экономикалық қадамдарымен қатар жүруі әбден мүмкін. Тайвань төңірегіндегі жағдай алдағы жылдары Азия-Тынық мұхиты аймағындағы ең күрделі геосаяси түйіндердің бірі болып қала бермек.
