Қазақстан экономикасының соңғы жеті жылдағы өзгерістеріне қатысты әлеуметтік желіде жаңа талдау жарияланды. Автор Нұрлан Жұмағұлов 2019 жылдан бері елдің негізгі экономикалық көрсеткіштерін салыстырып, экономика құрылымындағы өзгерістерге назар аударған, деп жазды Alash.kz.
Автордың жазуынша, 2019 жылы Қазақстанның номиналды жалпы ішкі өнімі шамамен 181,7 млрд доллар болса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 306 млрд долларға жеткен. Дүниежүзілік банк дерегінде де Қазақстанның 2019 жылғы ЖІӨ-сі 181,7 млрд доллар, ал 2025 жылғы көрсеткіші шамамен 306,2 млрд доллар деп көрсетілген.
Қазақстан Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2025 жылы елдің ЖІӨ көлемі 159,6 трлн теңгені құрап, нақты мәнде 6,5%-ға өскен. Экономикадағы өсімнің жоғары қарқыны көлік және қоймалау, құрылыс, сауда, өнеркәсіп, ақпарат және байланыс салаларында байқалған.
Сонымен қатар өңдеу өнеркәсібінің ЖІӨ-дегі үлесі 2019 жылы 11,4% болған. Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, бұл көрсеткіш 2023 жылы 12,2%-ды құраған.
Автор экономикалық өзгерістерді 2022 жылдан кейінгі кезеңмен байланыстырып, бұл уақытта экономиканы әртараптандыру, бәсекелестікті дамыту және жеке сектордың рөлін күшейту мәселелері күн тәртібіне шыққанын атап өтеді.
Алайда экономикалық көрсеткіштердің өзгеруіне бір ғана фактор әсер етпейді. Дүниежүзілік банк Қазақстанның 2025 жылғы 6,5% өсіміне ішкі сұраныспен қатар мұнай өндірісінің артуы да ықпал еткенін атап көрсетеді. Мұнай өндірісі Теңіз кен орнын кеңейту есебінен 13,5%-ға өскен.
Сондықтан сараптамада келтірілген экономикалық көрсеткіштерді мемлекеттік саясаттың тікелей нәтижесі ретінде біржақты түсіндіру дұрыс емес. ЖІӨ-ге мұнай бағасы, өндіріс көлемі, валюта бағамы, инвестиция, ішкі сұраныс және сыртқы экономикалық жағдай сияқты көптеген фактор ықпал етеді.
Автор өз жазбасында Қазақстан үшін келесі кезеңдегі негізгі міндеттер ретінде еңбек өнімділігін арттыру, технологиялық жаңғырту, терең өңдеу, жоғары қосылған құны бар өнім экспортын көбейту және жеке бизнестің рөлін күшейтуді атайды.
Осылайша, жеті жылдық кезеңнің экономикалық нәтижелерін бағалауда ЖІӨ көлемінің өсуімен қатар экономиканың құрылымы, халықтың нақты табысы, инфляция, инвестиция, еңбек өнімділігі және мұнай секторына тәуелділік сияқты көрсеткіштерді де қатар қарастыру маңызды.
