ҚР Құрылтайының отырысында «2027–2029 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заң жобасының таныстырылымы өтті, деп хабарлайды Alash.kz
Іс-шара аясында Ұлттық экономика бірінші вице-министрі А.К. Әмрин баяндама жасап, Еліміздің 2027–2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамын көпшілік назарына ұсынды.
Вице-министрдің айтуынша, бұл болжам әлемдік экономикалық динамика мен сыртқы нарықтағы конъюнктураны ескере отырып қалыптастырылған. Халықаралық валюта қорының шілдедегі жаңартылған деректеріне сәйкес, 2027 жылы жаһандық экономиканың өсімі 3,4 пайызды құрайды. Сонымен қатар халықаралық ұйымдар мен жаһандық инвестициялық банктер мұнай бағасына қатысты болжамды барреліне 70,3 АҚШ долларына дейін төмендеткен. Осыған байланысты Қазақстанның базалық даму нұсқасында қара алтынның бағасы барреліне 70 АҚШ доллары деңгейінде бекітілді.
«Бүгін біз Еліміздің 2027–2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамын ұсынамыз. Болжам әлемдік экономиканың даму болжамдары мен сыртқы нарықтардағы конъюнктураны ескере отырып қалыптастырылды. Сыртқы сын-қатерлердің сақталуына қарамастан, Қазақстан экономикасы өсуін жалғастыруда. Базалық нұсқаға сәйкес 2027–2029 жылдары жалпы ішкі өнімнің нақты орташа жылдық өсуі 5 пайыздан жоғары деңгейде болжануда. Номиналды жалпы ішкі өнім 2027 жылы 199,3 трлн теңгеден 2029 жылы 245 трлн теңгеге дейін өседі», — деп мәлімдеді А.К. Әмрин.
Ұлттық экономика бірінші вице-министрі экономиканың басты қозғаушы күштеріне де тоқталды. Оның сөзінше, өңдеу өнеркәсібінің өсу қарқыны тау-кен саласынан асып түспек. Бұған металлургия, машина жасау, құрылыс материалдары, химия және тамақ өнеркәсібі басты үлес қосады. Агроөнеркәсіп кешенінде жыл сайынғы өсім кемінде 5 пайызды құраса, құрылыс саласының өсу қарқыны 2027 жылғы 16 пайыздан 2029 жылы 17,3 пайызға дейін артады. Мұндай өсімге көліктік-логистикалық, энергетикалық, су, тұрғын үй-коммуналдық және әлеуметтік инфрақұрылымды жаңғырту жобалары ықпал етпек. Қызмет көрсету саласында сауда жылына орташа есеппен 5,7 пайызға, көлік пен қоймалау 10,4 пайызға, ал ақпарат және байланыс 9,2 пайызға ұлғаймақ.
Халықаралық саудада оң сауда балансы сақталып, тауарлар экспорты 2027 жылғы 82,8 млрд доллардан 2029 жылы 88,5 млрд долларға, ал импорт 80,5-тен 88,4 млрд АҚШ долларына дейін ұлғаяды. Инфляция дәлізі 2027 жылы 7,5–9,5 пайыз, ал 2028–2029 жылдары 6–8 пайыз шегінде межеленген.
Вице-министр макроэкономикалық көрсеткіштер негізінде 2030 жылға дейінгі мемлекеттік қаржыны басқару тұжырымдамасы мен бюджет қағидаларына сәйкес қалыптасқан мемлекеттік бюджет параметрлеріне де жеке тоқталды. Республикалық бюджет кірістерін есептеуде өткен жылғы нақты атқарылу мен ағымдағы жылдың 7 айының қорытындылары база ретінде алынған.
«Кірістер 2027 жылы 19,9 трлн теңге көлемінде немесе жалпы ішкі өнімге қатысты 10,0 пайыз деңгейінде болжануда. Ағымдағы жылғы бағалаумен салыстырғанда 2,8 трлн теңгеге өседі. Кірістердің негізгі ұлғаюы мына факторлар есебінен болжанады: экономиканың өсуі – 1,6 трлн теңге, Қосалқы құн салығын қайтару сомаларының төмендеуі – 1,1 трлн теңге, басқа да факторлар – 0,5 трлн теңге. Сонымен қатар, кірістердің 0,5 трлн теңгеге төмендеуі күтіледі. Салықтық түсімдердің құрылымында ең үлкен үлесті қосылған құн салығы, корпоративтік табыс салығы алатын болады. Салықтық емес түсімдер 377 млрд теңге, арнаулы түсімдер – 18 млрд теңге көлемінде айқындалды», — деді вице-министр.
Ұлттық қордан берілетін кепілдендірілген трансферт 2027–2028 жылдары 2 трлн 430 млрд теңге, ал 2029 жылы 2 трлн теңге болып белгіленді. Сондай-ақ Мемлекет басшысының «үлкен құрылыс» бағыты мен инфрақұрылымдық объектілер салу міндеттемесін қаржыландыру үшін Ұлттық қордан 2027 жылы 2 трлн теңге, ал 2028–2029 жылдары жыл сайын 1,5 трлн теңге көлемінде нысаналы трансферт бөлінбек.
«Ұлттық қордың таза валюталық активтері 2027 жылы 65,2 млрд АҚШ доллары деңгейінде болжанып, 2029 жылы 70,6 млрд АҚШ долларына дейін ұлғаяды деп күтілуде. Республикалық бюджет тапшылығы 2027 жылы жалпы ішкі өнімге қатысты 2,3 пайыз деңгейінде айқындалып, 2028 жылы 1,0 пайызға және 2029 жылы 0,4 пайызға дейін кезең-кезеңімен төмендейді. Мұнайға қатысты емес тапшылық 2027 жылы жалпы ішкі өнімге қатысты 5,3 пайыздан 2028 жылы 3,5 пайызға және 2029 жылы 2,5 пайызға дейін қысқарады», — деп баяндады шенеунік.
Республикалық бюджет шығыстарының өсу қарқыны 109,2–109,4 пайыз деңгейінде тұрақтандырылып, 2027 жылы 30,2 трлн теңге, 2028 жылы 29,4 трлн теңге, ал 2029 жылы 29,6 трлн теңге көлемінде жоспарланған. Баяндама соңында вице-министр ұсынылған құжаттың елімізді әлеуметтік-экономикалық дамытудың негізгі бағдары болып табылатынын атап өтті.
«Сіздердің қарауларыңызға ұсынылып отырған еліміздің әлеуметтік-экономикалық даму болжамы мен бюджет және Ұлттық қордың болжамды параметрлерінің негізгі ережелері осындай», — деп сөзін түйіндеді А.К. Әмрин.
