Үйдегі қатерлі ісік тудыратын факторлар және оларды болдырмау жолдары туралы Alash.kz зерделеп көрді.
Үйде қатерлі ісікке әкелетін ықтимал канцерогендер туралы толық ақпарат, олардың адам ағзасына әсері және қауіп-қатерді азайту жолдарын ұсынамыз.
1. Қатерлі газдар
Радон
• Бұл не? Радиациялық газ, ол топырақтан бөлініп, үйдің жертөлесіне немесе іргетастың жарықтары арқылы енуі мүмкін.
• Қаупі неде? Радон өкпе қатерлі ісігін тудырады, әсіресе темекі шегетіндер үшін өте қауіпті.
• Қалай күресуге болады?
• Үйіңізді радонға тексеріңіз.
• Газ деңгейін төмендету үшін желдету жүйесін орнатыңыз.
• Еден мен қабырғалардағы жарықтарды жабыңыз.
Көміртегі тотығы (угар газы)
• Бұл не? Газ, ағаш немесе көмірдің толық жанбауы нәтижесінде пайда болатын өнім.
• Қаупі неде? Тікелей қатерлі ісікке әсер етпесе де, ол иммунитетті әлсіретіп, басқа уытты заттарға сезімталдықты арттырады.
• Қалай күресуге болады?
• Көміртегі тотығын анықтайтын құрылғы орнатыңыз.
• Газ құрылғылары мен желдету жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуін тексеріңіз.
2. Құрылыс материалдарындағы қауіп
Асбест
• Бұл не? Бұрын жылу оқшаулау, шатыр және плитка үшін қолданылған материал.
• Қаупі неде? Асбест талшықтары өкпе қатерлі ісігін және мезотелиоманы тудырады.
• Қалай күресуге болады?
• Асбест материалдарын қажетсіз қозғамаңыз.
• Оларды жою үшін тек кәсіби мамандарды шақырыңыз.
Формальдегид
• Бұл не? Жиһаз, ағаштан жасалған тақталар, кілем және бояулардан бөлінетін газ.
• Қаупі неде? Мұрын-жұтқыншақ қатерлі ісігін және басқа да ауруларды тудырады.
• Қалай күресуге болады?
• Төмен формальдегид шығаратын сертификатталған жиһаз сатып алыңыз.
• Жаңа жиһаз алғаннан кейін бөлмені желдетіңіз.
Қорғасын
• Бұл не? Бұрын бояулар мен құбырларда қолданылған улы металл.
• Қаупі неде? Қорғасын ДНҚ-ны зақымдап, қатерлі ісік қаупін арттырады.
• Қалай күресуге болады?
• Үй 1978 жылға дейін салынған болса, бояуда қорғасын бар-жоғын тексеріңіз.
• Суды тазарту үшін сүзгілер қолданыңыз.
3. Тұрмыстық химия мен косметика
Ұшпа органикалық қосылыстар (ҰОҚ)
• Бұл не? Тазалау құралдары, аэрозольдер, бояулар мен лактардан бөлінетін улы заттар.
• Қаупі неде? ҰОҚ қатарына бензол, толуол сияқты канцерогендер кіреді.
• Қалай күресуге болады?
• «ҰОҚ жоқ» деген белгісі бар өнімдерді таңдаңыз.
• Химиялық заттарды герметикалық контейнерлерде сақтаңыз.
• Қолданғаннан кейін бөлмені желдетіңіз.
Парабендер мен фталаттар
• Бұл не? Косметикада, пластикте және парфюмерияда қолданылатын консерванттар мен тұрақтандырғыштар.
• Қаупі неде? Олар сүт безі қатерлі ісігі мен гормондық бұзылулар қаупін арттырады.
• Қалай күресуге болады?
• Парабендер мен фталаттары жоқ косметиканы таңдаңыз.
• Тамақты пластик ыдыста қыздыруды азайтыңыз.
4. Зең мен саңырауқұлақтар
• Қаупі неде? Кейбір зең түрлері бауыр мен тыныс алу жолдарының қатерлі ісігін тудыратын микотоксиндер шығарады.
• Қалай күресуге болады?
• Ылғалдылықты және су ағуларды жойыңыз.
• Ауа құрғатқыштар мен желдеткіштерді қолданыңыз.
• Зең басқан жерлерді арнайы құралдармен тазалаңыз.
5. Азық-түлік пен судағы қауіптер
Ішуге жарамды су
• Не болуы мүмкін? Нитраттар, пестицидтер, ауыр металдар (қорғасын, мышьяк).
• Қаупі неде? Олар асқазан, қуық және тері қатерлі ісігін тудыруы мүмкін.
• Қалай күресуге болады?
• Суға арналған сүзгілерді қолданыңыз.
• Аймақтағы судың сапасын тексеріңіз.
Пластикпен байланыс
• Бұл не? Пластик қыздырылғанда бисфенол А (BPA) бөледі.
• Қауіпі неде? BPA сүт безі мен қуық асты безі қатерлі ісігін тудырады.
• Қалай күресуге болады?
• Тамақты шыны немесе металл контейнерлерде сақтаңыз.
• Пластик ыдысты микротолқынды пеште қолданбаңыз.
6. Электромагниттік сәулелену
• Не тудырады? Микротолқынды пештер, Wi-Fi роутерлер, ұялы телефондар.
• Қаупі неде? Бас ісігіне ықпал етуі мүмкін деген болжам бар.
• Қалай күресуге болады?
• Телефонды басыңыздан алысырақ ұстаңыз.
• Электр құрылғыларын қолдануды азайтыңыз.
• Түнде Wi-Fi өшіріңіз.
Қорытындыласақ, қатерлі ісік қаупін азайту үшін:
• Үйді үнемі желдетіңіз.
• Табиғи және экологиялық қауіпсіз материалдарды қолданыңыз.
• Азық-түлік пен ауыз судың сапасын бақылаңыз.
• Тұрмыстық химияны қолдануды азайтыңыз.
