Жаңа тәсіл көріністі өзгерткен шақ Жанкүйерлер үшін матчты оқудың жаңа форматы
Қарапайым теледидар алдында отырып матч қарау талай адамға таныс көрініс. Бірақ соңғы жылдары ойын барысын түсіну әлдеқайда тереңдей түсті. Алаңдағы қозғалысты жай бақылау аздық етеді, жанкүйерлер нақты дерек іздейді. Сол сәтте көпшілік матчтағы өзгерісті жақсырақ түсіну үшін талдау құралдарын, кейде тіпті букмекер бағалары сияқты қосымша мәліметтерді салыстырып көреді. Күнделікті стадионға барып жүргендердің өзі ойын қағидасын емес, оның ішкі динамикасын байқап отырады. Бір ғана қосымша қабат бәрін өзгерте алады. Осындай сәттерде талдау әдістері көмекке келеді.
Жаңа тәсіл көріністі өзгерткен шақ
Трансляция кезінде көрсетілетін диаграммалар мен қысқа түсіндірмелер көрерменді ойынға жақындатады. Бұрын мұндай материалды тек мамандар қолданатын. Қазір кез келген жанкүйер шабуыл бағытын, ойыншыларының жүріс қашықтығын көре алады. Бір матчта жылдамдық ауысымдарын белгілеп отыру жаңа әдетке айналды. Мысалы, УЕФА деректері бойынша кәсіби футболшы орта есеппен 10–12 км жүгіреді, ал кей қанаттағы ойыншылар 13 км-ге дейін жетеді, сондықтан қарқын өзгерген сәт бірден көзге түседі. Әсіресе алаңның қай бөлігінде қауіп күшейгенін байқау көп кісіге көмектеседі.
Кейде көрсеткіштер күтпеген бұрылыстар береді. Мысалы, бірінші таймда басымдық айқын көрінгенімен, ойыншылардың жүгіру қарқыны төмендесе, екінші таймда мүлде басқа ойын көрінеді. Бір көрермен осындай жағдайдан кейін матчты қайта қарап, статистиканың бәрін түп-түгел салыстырғанын айтқан. Осындай ұсақ айырмашылықтар ойынның сипатын ашады.
Талдау құралы жанкүйер үшін қалай жұмыс істейді
Көп адам ойыннан эмоция іздейді, ал эмоция нақты көрсеткішпен күшейеді. Қысқа видеолар мен графиктер арқылы ойыншыларының қай минутта қарқынын үдеткенін бақылай алады. Ойын барысын бағалауға арналған платформада бірнеше бөлім бар. Әрқайсысы өз міндетін атқарады. Біреуі тактикалық сызбаны көрсетсе, екіншісі жеке футболшының белсенділігін береді. Стадиондағы кей кісі осындай карталарды қарап отырып қасында отырған жолдасына ойын құрылымын түсіндіреді.
Ойыншылар әрекетін өлшейтін жүйелер күн сайын жетіліп келеді. Мысалы, кей матчта допқа иелік ету көрсеткіші жоғары тұрған команда ұтыла беретіні байқалады. 2022 жылғы әлем чемпионатында Жапония Испанияға небәрі 18 пайыз иелік етумен 2:1 есебімен қарсыласқан сәт көптің есінде қалған. Себебі қауіпті шабуыл саны төмен болуы мүмкін. Бұрын мұндай айырмашылықты байқау қиын еді. Енді жанкүйер нақты санды бірден көреді.
Талдауды тиімді пайдалану үшін бірнеше қарапайым қағида бар:
- Жүгіру қашықтығы көп болса, ойыншы шаршауы мүмкін. Кейде ол соңғы минуттарда қателікке ұрынады. Сол себепті көрсеткішті уақытпен салыстыру қажет.
- Қай аймақта пас алмасу жиі болғанын қарау тактиканы түсінуге көмектеседі. Команданың қай бөлігін нығайтқысы келетінін байқауға болады.
- Шабуыл бағытын бақылау қарсы шабуыл қаупін анықтауға мүмкіндік береді.
Осы мәліметтер ойын барысын тереңірек сезіну үшін жеткілікті. Көп адам мұндай деректерді көргеннен кейін жанкүйер ретіндегі тәжірибесі өзгергенін айтады.
Көрсеткіштерді күнделікті әдетке айналдыру
Кей жанкүйер матч алдында аз уақытын тексеруге жұмсайды. Бірнеше минут жеткілікті. Команданың соңғы бес кездесудегі нәтижесін, жарақат алған ойыншылар санын қарап шығу әдетке айналған. Мысалы, Англия чемпионатында негізгі орталық қорғаушысы жоқ команда орта есеппен 0.4 гол артық жіберетіні жиі байқалады, сондықтан бір ғана өзгеріс қорғанысқа әсер етеді. Кейде бір негізгі ойыншының жоқтығы бүкіл ойын өрнегін өзгертіп жібереді. Көрсеткіштерді қолдану қарапайым дағдыларды дамытады.
Бақылау барысында назар аударатын деректер аз емес. Әсіресе ойын ырғағын өзгерткен сәттер көп нәрсені аңғартады. Осындай белгілер көрерменге шешуші эпизодты алдын ала сезуге көмектеседі. Тәжірибелі жанкүйерлер төмендегі тәсілдерді жиі қолданады:
- Қарқыны төмендеген ойыншыға көңіл бөледі. Ол алаңнан шығып қалуы мүмкін.
- Допқа иелік ету пайызы күрт азайса, команда қорғанысқа ауысқанын байқайды.
- Қысым өсіп жатқан аймақты картадан қарайды. Әдетте сол жақта қауіпті соққы пайда болады.
Осындай қарапайым тәсілдер жанкүйерді ойынға жақындатады. Әңгіме арасында талай адам өзара дерек алмасып, өзі байқағанды бөліседі.
Матчты оқу мәдениеті
Стадионға барған кісілер топтанып талқылап жатады. Ұялы телефонында ашық тұрған карта, үстел үстінде жатқан шағын дәптер, бір-екі белгі. Бұрын бұлай болмаған. Талдау құралдары қолжетімді болғалы көрермен ойынды жай қарамай, зерделей бастады. Жақсы ойындарды есте сақтау да оңайлады. Көп адам кейін матчты қайта қарап, деректерді салыстырады.
Ойын оқиғасы әр жанкүйерге әртүрлі әсер етеді. Біреу шабуыл құрамын зерттейді, тағы біреу қорғаныстың ауысымына мән береді. Осындай бөлшектер ойынға деген ықыласты арттырады. Көрерменнің қабілеті өзгерген сайын ол да жаңа нәрсе іздейді. Қарапайым экраннан шыққан графиктердің өзі талқылау тақырыбына айналды.
Жанкүйер тәжірибесі байи түсті
Көп адам матч алдында алаңға шыққан команданы қарап, алғашқы пас қалай берілетінін бағалайды. Ойыншылардың жүгіру бағыты екінші минутта-ақ көрініп тұрады. Осындай белгі ойынның ұзақ қалай өтетінін шамалайды. Таныс бір ағай осындай тәсілмен бірнеше рет ойынды дәл болжағанын айтқан. Бағалаудың дәл болуы талдауға сүйенеді.
Қарапайым бақылау тәсілі көптеген адамға қолайлы. Деректер ашық болған сайын ойын жаңа қырынан көрінеді. Жанкүйер өткен ойындардағы көрсеткіштерді салыстырып, командадағы өзгерісті түсінеді. Мұндай тәжірибе аз уақыт алады. Бірақ әсері мол.
Ойын көрінісі жаңаша сезіледі
Көрермен үшін жаңа формат күнделікті әдетке айналуда. Матчты тек қадағалап қою жеткіліксіз. Дерекпен жұмыс істеген кісі ойындардың айырмасын тез байқайды. Бір статистика, бір карта немесе бір график ойынды тереңдете түседі. Жанкүйер топтары арасында талқылау жиілеп, әркім өз пайымын ортаға салады. Жаңа тәсіл матчты басқа қырынан көрсетеді. Ойын барысын сезіну кеңиді. Қарапайым жанкүйер талдау қолжетімді болғаннан кейін ойынды басқаша түсінеді.
