ءتىرى بولسام، قازاققا قىزمەت ەتپەي قويمايمىن!

ءاليحان بوكەيحان

ۋاقىتتان تىس ءومىر سۇرەتىن فيلوسوفيا

29 قاڭتار 2024 55

اباي جولى: ۋاقىتتان تىس ءومىر سۇرەتىن فيلوسوفيا


"اباي جولى" – قازاق ادەبيەتىنىڭ التىن قورىنا ەنگەن، مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ەڭبەگى، كورنەكتى قازاق اقىنى اباي قۇنانبايەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن بەينەلەيدى. بۇل ەڭبەك، ونىڭ قازاق مادەنيەتى مەن ادەبيەتىنە قوسقان ۇلەسىنىڭ ايعاعى بولىپ تابىلادى. ابايدىڭ وي-تولعامدارى، اسىرەسە ونىڭ اقىندىق مۇراسى، ۇرپاقتان-ۇرپاققا جەتىپ، كوپشىلىكتى ءتانتى ەتىپ كەلەدى.

اۋەزوۆتىڭ "اباي جولى" رومانى – بۇل تەك قانا ابايدىڭ ءومىربايانىن باياندايتىن شىعارما عانا ەمەس، سونىمەن قاتار 19 عاسىردىڭ سوڭى – 20 عاسىردىڭ باسىنداعى قازاقستاندى وزگەرىستەر ءداۋىرىنىڭ ايناسى بولىپ تابىلادى. رومان، وسى كەزەڭدەگى قوعامدىق، رۋحاني جانە ساياسي ءومىردىڭ كورىنىستەرىن اشىپ بەرەدى، ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك، ءبىلىم مەن اعارتۋشىلىقتىڭ ماڭىزى، ءداستۇر مەن زاماناۋيليكتىڭ قاقتىعىسى سياقتى تاقىرىپتار قامتىلادى.

ابايدىڭ ءوزى دە، ونىڭ شىعارماشىلىعى دا، قازاق حالقىنىڭ رۋحاني دامۋىنا ۇلكەن اسەر ەتتى. ونىڭ ولەڭدەرى، فيلوسوفيالىق ويلارى جانە قارا سوزدەرى ءوزىنىڭ تەرەڭ ماعىناسىمەن جانە ءار ادامنىڭ جەكە ومىرىنە قاتىستى ويلارىمەن ەرەكشەلەنەدى. اباي، ادامگەرشىلىك پەن ءبىلىمنىڭ قۇندىلىعىن ناسيحاتتايدى، ءوز حالقىنىڭ مادەني جانە رۋحاني وركەندەۋى ءۇشىن كۇرەسەدى.

اباي جولى تۋرالى ەسسە جالعاسىن وقۋ
بۇل ماقالا تۋرالى نە ويلايسىز؟