ءتىرى بولسام، قازاققا قىزمەت ەتپەي قويمايمىن!

ءاليحان بوكەيحان

"الماتىدا تۇرۋعا بولمايدى". ەلەۋسىزوۆ 100 جىلدان كەيىن الماتىدا جەر سىلكىنىسى بولاتىنىن بولجاپ وتىر

24 قاڭتار 2024 43
الماتىداعى ءزىلزالا: ەلەۋسىزوۆ قۋاتتى جەر سىلكىنىسى جايلى ەسكەرتكەن

بۇعان دەيىن ەكولوگ، قوعام قايراتكەرى مەلس ەلەۋسىزوۆ الماتىدا كەز كەلگەن ۋاقىتتا 12 باللدىق جويقىن جەر سىلكىنىسى بولاتىنىن ايتقان ەدى دەپ جازادى alash.kz.

«1912 جىلى ۇلكەن سىلكىنىس بولدى. سول كەزدە 28 پانفيلوۆشىلار پاركىندەگى ورىستاردىڭ شىركەۋى عانا امان قالعان. وتە كەرەمەت سالىنعان، قيراعان جوق. ال، الماتىنىڭ بارلىعى قيرادى. ەندى سونداي جاعداي بولسا سۇمدىق بولادى. عىلىمي نەگىزدە ەندى كەز كەلگەن ۋاقىتتا بولۋى مۇمكىن. سەبەبى، ارادا 100 جىل ءوتتى، تاريح كورسەتكەندەي ءار 100 جىلدا قايتالانادى. 12 باللدىق جەر سىلكىنىسىندە ادامداردىڭ ءتىرى قالۋ ىقتيمالدىعى از»، – دەدى ەكولوگ.

ونىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى ۇيلەردەن ادام شىعا الماي قالۋى دا مۇمكىن.

«سوۆەت ۇكىمەتى ۋاقىتىندا ۇيلەر 5 قاباتتى بولاتىن، ال قازىرگى 20-30 قاباتتى ۇيلەر قيىن. فيزيكادا «ينەرسيا پوكويا» دەگەن بار. ول دەگەنىڭىز سەيسميكالىق تولقىن تومەنگى جاقتا بولعاندا جوعارى جاق تولىق ساقتالادى. كەزىندەگى 5 ەتاج بەكەر ەمەس. قازىرگى ۇيلەردە ەشقانداي ساپا جوق. نەگىزى حالىق اقىرىن-اقىرىن قايتادان اۋىلعا بارۋ كەرەك. الماتىدا تۇرۋعا بولمايدى»، – دەدى ول.

ەلەۋسىزوۆتىڭ سوزىنشە، جەر سىلكىنىسى 12 باللعا باراتىن يندونەزيا، جاپونيا، كۋريل ارالدارى، چيلي ەلدەرىنەن كەيىن بەسىنشى ءبىز.

كۇنى كەشە الماتىدا 4 بالل دەڭگەيىندە جەر سىلكىنىپ، ەل كوشە كەزىپ كەتكەن ەدى.

جەراستى ءدۇمپۋى الماتىدان وڭتۇستىك-شىعىسقا قاراي 264 شاقىرىم جەردە، قازاقستان مەن قىرعىزستان شەكاراسى اۋماعىندا ورىن العان. ازاندا دا 3 باللدىق تولقىن بايقالعان.

ءبىراق تجم ماماندارى «الماتىدا 7 باللدان اساتىن جەر سىلكىنىسى كۇتىلمەيدى» دەپ سەندىرىپ وتىر.
بۇل ماقالا تۋرالى نە ويلايسىز؟