ءتىرى بولسام، قازاققا قىزمەت ەتپەي قويمايمىن!

ءاليحان بوكەيحان

"قازاقستاننان تارت قولىڭدى!"

03 مامىر 2022 77
 


كاسىپوداق قىزمەتكەرى اسحات اسىلبەكوۆتىڭ ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتى تاريحي بەتبۇرىس جاساعانىن بايقاعاندار از ەكەنىن العا تارتتى.

ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا جۇڭگو قورعانىس ءمينيسترى ۆەي فەنحەنىڭ ساپارى جانە ونىڭ 25 ساۋىردە توقايەۆپەن كەزدەسۋى تۋرالى جازعاندار سانى از بولعان. بۇل قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنداعى تاريحي بەتبۇرىس دەگەن ءسوز.
«ءبىز كەيبىر ءىرى دەرجاۆالاردىڭ ورتالىق ازيانىڭ ىسىنە ارالاسۋىنا جانە ورتالىق ازيانىڭ قاۋىپسىزدىگىن بۇزۋىنا دايىن بولۋىمىز كەرەك» دەدى ۆەي فەنحەن.

قورعانىس ءمينيسترىنىڭ بۇل سوزدەرى قىتايدىڭ ءوز شەكارالارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جانە كورشىلەس ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى ساياسي رەجيمنىڭ وزگەرۋىنە الاڭدايتىنىن ايتادى. سونىڭ سالدارىنان رەسەي دە، جۇڭگو دا ناتو بازالارىنىڭ بۇل جەردە بولعانىن قالامايدى. ءبارى تۇسىنىكتى سياقتى.
ءبىراق جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسى قورعانىس ءمينيسترىنىڭ كەلەسى سوزدەرىنە نازار اۋدارىڭىز:

«جۇڭگو قازاقستاندا ادەيى «ءتۇرلى-تۇستى توڭكەرىس» تۋدىرعان سىرتقى كۇشتەرگە ۇزىلدى-كەسىلدى قارسىلىق بىلدىرەدى جانە قازاقستاندىق تاراپتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شەشۋشى شارالار قابىلداۋىن قولدايدى» دەپ ءتۇسىندىردى اسىلبەكوۆ.

كاسىپوداق قىزمەتكەرىنىڭ پايىمداۋىنشا، مۇنداي مالىمدەمە باتىس ەلدەرىنە عانا ەمەس، رەسەيگە دە قىتايدىڭ قازاقستانداعى تۇراقتىلىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الىپ وتىرعانىنىڭ تىكەلەي بەلگىسى.
«بۇل اقوردانىڭ بەيجىڭمەن بەرىك جاقىنداسۋعا عانا ەمەس، تەجەمەلىك جانە تەپە-تەڭدىك جۇيەسىن نىعايتىپ جاتقانىن بىلدىرەدى.

رەسەي سانكسيالارعا ۇشىرادى جانە ەگەر ءبىز رەسەيمەن بەلسەندى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى جالعاستىرا بەرسەك، بىزگە ەكىنشى رەتتىك سانكسيالار سالۋ ءقاۋپى ءتونىپ تۇر.

ونىڭ ۇستىنە گەوساياسي وقيعالار اياسىندا تەك ەكونوميكالىق وداقتا عانا ەمەس، اسكەري وداقتا دا سەرىكتەستىك تۋرالى ماسەلە تۋىندايدى. ويتكەنى، ەرتە مە، كەش پە، قازاقستان اسكەريلەرىنىڭ ۋكراينامەن سوعىسقا قاتىسۋى تۋرالى ماسەلە تۋىنداۋى مۇمكىن. ال قازاقستان حالقى ءدال وسىدان اۋلاق بولعىسى كەلەدى» دەدى اسحات اسىلبەكوۆ.

ماسەلەنىڭ توق ەتەرى


سونىمەن قاتار، اسىلبەكوۆ جۇڭگو قورعانىس ءمينيسترى جۇڭگو مەن قازاقستان قانداي تاۋەكەلدەر مەن سىناقتارعا تاپ بولسا دا، ولار «ايماقتىق تۇراقتىلىقتى بىرلەسىپ قورعايتىنىن» باسا ايتقانىن ەسكە سالدى. «بۇل جاي عانا ديپلوماتيالىق قولداۋ ەمەس، جۇڭگو اسكەرىن قازاقستان اۋماعىنا ەنگىزۋ دەگەن ءسوز!!!» دەگەن تۇجىرىمعا كەلگەن.
«ءبىر جىل بۇرىن قىتايدىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى جۇڭگو ارمياسىنىڭ قۇرىلعان كۇنىن اتاپ ءوتىپ، جۇڭگو مەن قازاقستان ءارقاشان بىر-بىرىنە كومەكتەسەتىنىن، قازاق اسكەرى ولارعا كومەكتەسەتىنىن، ال جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسى بىزگە سىرتقى ەكى كۇشكە تويتارىس بەرۋگە كومەكتەسەتىنىن ايتقان بولاتىن.

قازاقستان اۋماعىنا ەشبىر شەتەلدىك اسكەردى كىرگىزگىسى كەلمەيتىنى انىق. ءبىراق تاعى ءبىر نارسە انىق: ءبىز سىرتقى ساياساتىمىزدى ەشبىر الەۋەتتى اگرەسسور بىزگە شابۋىل جاساۋعا شەشىم قابىلدامايتىنداي ەتىپ جۇرگىزۋىمىز كەرەك.

قازاقستان حالقىنا تاۋەلسىز ەلدە قانشالىقتى وتپەلى بولىپ كورىنسە دە، ءارقاشان دامۋعا كومەكتەسەتىن نيەت نيەت بولىپ قالا بەرسىن. بۇل گەوساياسات ونەرى. ەلىمىزدى قولدان كەلگەنشە قورعاپ جۇرگەن توقايەۆقا تاعزىم ەتەيىك» دەپ جازدى اسحات اسىلبەكوۆ ءوز پاراقشاسىندا.




دەرەككوز
بۇل ماقالا تۋرالى نە ويلايسىز؟