Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

"Bolashaqtyń" burynǵy basshysy Meldeshov qol qoıǵan": Shetelge ketken "Bolashaq" túleginiń ótelmegen qaryzyn kim tóleıdi?

27 mamyr 2024 394

Astanada "Bolashaq" baǵdarlamasyna qatysty týyndaǵan daýdan keıin 24KZ telearnasynyń keshki jańalyqtar bóliminiń shyǵarýshy-redaktory Natalá Vorobeva men Prezıdent janyndaǵy Ortalyq komýnıkasıalar qyzmetiniń júrgizýshi-moderatory, 24KZ telearnasynyń burynǵy telejúrgizýshisi Maqpal Dáribaeva prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtan kómek surady, - dep habarlaıdy Alash.kz.

BAQ ókilderiniń aıtýynsha, 2016 jyly "Bolashaq" baǵdarlamasyna 24KZ telearnasynyń burynǵy telejúrgizýshisi Valerıa Gavrılenkoǵa túsken. Osydan keıin olarda másele týyndaǵan dep jazdy Massaget.kz.

"2016 jyly Valerıa Gavrılıenko "Bolashaq" baǵdarlamasy shetelde oqyǵysy kelip, ótinim berdi. Onda úsheýmiz de áriptes boldyq. Ol bizge kelip, "2 páterdi kepilge qoıdym, oqýdyń aqysy jalpy 26 mln teńge boldy. Kepilge aqsha jetpeı tur. Garant bolyńdarshy" dedi. Qatalespesem, 2 páter jalpy 20 mln teńgege baǵalandy. Qalǵan 6 mln teńgege garant bolamyz dep sheshtik. Sondyqtan biz kelisimimizdi berdik. Eresek adambyz, qujatqa qol qoıyp, garant bolǵanymyz túsinemiz... Biz eshkimnen qashyp júrgen joqpyz. Biz – garantpyz. Biraq oqýdyń aqysyn tolyq tóleýge qarsymyz", - dedi Natalá Vorobeva.

Maqpal Dáribaeva tek burynǵy áriptesine kómekteskisi kelip, osyndaı qıyndyqqa tap bolǵanyn jetkizdi.

"2016 jyly Valerıa Gavrılıenko 24KZ telearnasynda oryssha jańalyqtardy, al men qazaqsha jańalyqtardy júrgizdim. Ol "Bolashaq" stıpendıasynyń ıegeri atandy. Sodan keıin "Qyzdar, kómektesińder! Men 2 úıimdi kepildikke qoıamyn, senderge eshqandaı qaýip tónbeıdi. Men oqýymdy bitirip, elge oralamyn" dep aıtty. Biz áriptesimizdiń sózine sendik jáne oǵan kómekteskimiz keldi", - dedi ol.

Keıin olar Valerıa Gavrılıenkonyń talapty oryndamaǵanyn bilgen.

"2 páterdiń kepilden shyǵarylǵanyn 2021 jyly "Bolashaq" bizge sot arqyly shaǵym túsirgende bildik. Sodan keıin oqıǵanyń mán-jaıyn anyqtaýǵa kiristik. Sóıtsek, páterler 2019 jyly kepilden shyǵarylypty jáne oqýdyń aqysy da tolyq ótelmegen. Sol ýaqytta Valerıa Gavrılıenko shetelge qonys aýdarǵan", - dedi Natalá Vorobeva.

Maqpal Dáribaevanyń aıtýynsha, bul keleńsizdikke "Bolashaq" ortalyǵynyń burynǵy basshylyǵy kináli.

"2 páter kepilde bolmaǵasyn "Bolashaq" bizden shamamen 30 mln teńgeni qaıtarýdy talap etip otyr. Bul – Valerıa Gavrılenkonyń oqýyna jumsalǵan qarajat. "Bolashaq" túlegi shetelde oqýdy bitirgesin óziniń mindetin oryndamasa, eń aldymen kepilge qoıylǵan múlikti satý arqyly barlyq shyǵyn óndiriledi. Qazir kepilde eshqandaı múlik joq. Alaıda Valerıa Gavrılıenkonyń elden qashyp shyǵýyna barlyq jaǵdaı jasalǵan. Páterlerdi satyp, shetelge qashyp ketken. ("Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy" AQ burynǵy basshysy) Janbolat Meldeshov resmı qujatqa ózi qol qoıyp bergen", - dedi BAQ ókili.

Ol mundaı qomaqty aqshany tóleýge shamasy jetpeıtinin ashyq aıtty.

"Bizge jalpy 30 mln teńge tóleý kerek. Qolymyzda ondaı qarajat joq. Natasha ekeýmizdiń otbasymyz, balamyz bar. Meniń aıaǵym aýyr. Sondyqtan olardyń bizdiń páterimizdi alyp qoıýǵa, banktaǵy esepshotymyzdy buǵattaýǵa quqyǵy bolady. Osynyń bárinen biz qorqamyz. Aldaǵy ýaqytta sot bolady. Sondyqtan biz máselege memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen BAQ-tyń nazar aýdarýyn suraımyz", - dedi Maqpal Dáribaeva.

Advokat Aıjan Tashenova bul jaǵdaıda zańsyzdyqtar bar degen pikirde.

Foto: Massaget.kz

"Kepildik týraly shart boıynsha jáne kepildik týraly Azamattyq kodekstiń erejesine sáıkes kepilgerler negizgi boryshker mindetin oryndaǵanǵa deıin jaýapty bolady. Biraq kepildik sharty oqytýdy uıymdastyrý týraly shartqa baılanysty. 2022 jyly bul mindettemeler sharttan sot sheshimine aýysqandyqtan, shart óz kúshin toqtatty. Endi Gavrılenkonyń mindettemesi sharttan emes, sottyń sheshiminen týyndaıdy, al kepildik sharty oqytý shartynyń oryndalýyn qamtamasyz etti. Meniń oıymsha jáne osyndaı sot sheshimderin shyǵarǵan adam retinde aıtarym, búginde kepildik berýshilerge talap qoıý múmkin emes", - dedi ol.

"Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy" AQ baspasóz qyzmeti bul jaǵdaıǵa túsinik berdi.

"Shetelde kadrlar daıarlaý jónindegi respýblıkalyq komısıanyń 2015 jylǵy 14 jeltoqsandaǵy sheshimi negizinde Gavrılenko V.V. Ulybrıtanıanyń Lıverpýl ýnıversıtetinde "Strategıalyq komýnıkasıa" mamandyǵy boıynsha magıstratýra baǵdarlamasy boıynsha oqý úshin "Bolashaq" halyqaralyq stıpendıasynyń ıegeri atandy, 2016-2017 oqý jylynda akademıalyq oqý ótti. Kelisimshart talaptaryna sáıkes, stıpendıat oqýyn aıaqtaǵannan keıin dıplomyn tapsyrý, oqýyn aıaqtaǵannan keıin Qazaqstanǵa oralý jáne Qazaqstan aýmaǵynda mamandyǵy boıynsha jumys isteý mindettemelerin aldy", - dep jazylǵan habarlamada.

Ortalyqtyń málimetinshe, kelisimshart boıynsha stıpendıat oqý qunynyń jalpy somasynan kem emes baǵalanatyn jyljymaıtyn múlikti kepilge qoıýǵa mindetti. Kepilge qoıylǵan jyljymaıtyn múlik akademıalyq oqýdyń jalpy qunyn ótemegen jaǵdaıda, qamtamasyz etilmegen qalǵan soma boıynsha stıpendıat oqýyn aıaqtaǵannan keıin mindettemelerdi qamtamasyz etetin jumysqa qabiletti kepilgerlerdi usynady.

"Gavrılenko V. 2 jyljymaıtyn múlik nysanyn kepil retinde usyndy. Alaıda olardyń quny oqý qunyn tolyq ótemegendikten, stıpendıat úshin resmı túrde eki kepilger – M.A.Dáribaeva, N.A. Vorobeva kepildik berdi, olardyń árqaısymen ortalyq kepildik sharttaryn jasasty. Kepildik shartynyń 2.1 jáne 2.2 tarmaqtaryna sáıkes M.A.Dáribaeva men N.A. Vorobeva oqýdy uıymdastyrý sharty boıynsha barlyq mindettemelerdi tolyq oryndaýǵa birlesip jaýapkershilikti moınyna alǵan. Sondaı-aq kepildik shartynyń 2.4 tarmaǵyna sáıkes, stıpendıattyń ortalyq aldyndaǵy mindettemelerin oryndamaýy jáne/nemese tıisti túrde oryndamaýy jaǵdaıynda, mindettemelerdi oryndaý týraly talapty qanaǵattandyrmaǵan jaǵdaıda, Ortalyq oryndalmaǵan bóliktegi atalǵan talapty kepilgerge qoıýǵa quqyly", - dep jazylǵan habarlamada.

Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy "zańbuzýshylyqtardy" anyqtaý úshin birqatar shara júrgizýge kirisken.

"Qyzmettik tergeý nátıjesinde 2019 jyldyń 13 mamyrynda ortalyqtyń burynǵy prezıdenti Meldeshov J., vıse-prezıdenti Alpysbaı M., zań departamentiniń basshysy Sharambaev A. tarapynan stıpendıattyń barlyq mindettemesin tolyq oryndaýyna baılanysty jyljymaıtyn múlik kepilinen bosatý týraly habarlama berilgeni anyqtaldy. Iaǵnı Qazaqstan aýmaǵynda bir jyl eńbek qyzmetin atqarǵannan keıin. Atalǵan faktiler anyqtalǵannan keıin, Ortalyq tıisti organdarǵa (ortalyqtyń) burynǵy laýazymdy tulǵalarǵa qatysty qyzmettik jalǵan faktiler boıynsha tıisti sharalar qabyldaý jáne kináli adamdardy zańda kózdelgen jaýapkershilikke tartý úshin birneshe ret ótinish joldady", - dep jazylǵan habarlamada.

Bıyl sáýirde ortalyq Ulttyq qaýipsizdik komıteti men İshki ister mınıstrligine Gavrılenkonyń naqty ornalasqan jerin anyqtaý úshin hat joldaǵan. Qazir ortalyq "Bolashaq" baǵdarlamasynyń shetelderde júrgen, memleket aldyndaǵy sharttyq mindettemelerin oryndamaǵan stıpendıattardy qaıtarý boıynsha júıeli jumystar júrgizip jatyr.

Bul maqala týraly ne oılaısyz?