ءتىرى بولسام، قازاققا قىزمەت ەتپەي قويمايمىن!

ءاليحان بوكەيحان

ۇلت ۇلىلارىنىڭ ونەگەسى ۇلىقتالعان كۇن. «الاش اماناتى» اتتى كەزەكتى قوعامدىق لەكسيا ءوتتى

05 ماۋسىم 2024 402

مامىر ايىنىڭ 31ء-شى جۇلدىزىندا SANA FOUNDATION ۇيىمداستىرۋىمەن «الاش اماناتى» اتتى كەزەكتى قوعامدىق لەكسيا ءوتتى. شارا ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الۋمەن باستالدى. كەزدەسۋ بۇرىن سوڭدى ۇيىمداستىرىلماعان فورماتتا، الاش زيالىلارى تۋرالى قىزىقتى تاريحي وقيعالار، ولارعا بايلانىستى سوڭعى زەرتتەۋلەر مەن الاش وردا مەسەناتتارى جانە تاعى دا باسقا وزەكتى تاقىرىپتار قامتىدى، دەپ حابارلايدى Alash.KZ ۇلتتىق پورتالى.

جالپى سانى 240 ادامدى قامتىعان شارا كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ، 4 ساعاتتان اسا جالعاستى. ايتا كەتەرلىگى، كەشكە احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ۇرپاعى اماندىق شايمەردەن مىرزا دا كەلىپ، ءوزىنىڭ ۇلكەن باعاسىن بەردى.

اشىق الاڭدا حالىقپەن كەزدەسۋگە تەاتر جانە كينو اكتەرى - بايعالي ەسەنالييەۆ، الاشتانۋشى، «قىر بالاسى» قوعامدىق قورىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى  - ەلدوس توقتارباي، «ءمىرجاقىپ. ويان قازاق»، «احمەت. ۇلت ۇستازى» ءفيلمىنىڭ پروديۋسەرى، رەجيسەرى - ايساۋلە ءابىلدا، مۇرات ەسجان سىندى قوعام قايراتكەرلەرى سپيكەر بولدى.

«احمەت. ۇلت ۇستازى» فيلمىندە باستى ءرولدى سومداعان بايعالي ەسەنالييەۆ اكتەر ءۇشىن ءاربىر ءرولدى سومداۋدا، سول ءبىر ءرول يەسىندەي تىنىستاۋ كەرەگىن ايتىپ، ءتۇسىرىلىم بارىسىنداعى ەستە قالارلىق ساتتەرمەن ءبولىستى. ۇلتتىق كودتى قۇراتىن ۇلتتىق يدەولوگيا ەكەنىن ايتا وتىرىپ، فيلمنەن احمەت ۇلت ۇستازىنىڭ ءسوزىن كەلتىردى:

«ادامنىڭ يدەياسى بولۋ كەرەك. سول يدەيا ءتىرى بولسا، ادامنىڭ دا ولمەگەنى. مىنە، مازمۇن! ۇلتتىق يدەيا دەگەن وسى!»، - دەدى. سونداي-اق، ءقازىر قوعامعا ابايدى زەرتتەگەندەي مۇحتارلار كەرەگىن ايتتى. سول كەزدە الاش اماناتى قايتا قولدانىسقا ەنەتىن بولادى.

پروديۋسەر ايساۋلە ءابىلدا الەم ينفراسترۋكتۋراسى مەن دجەك لوندون سىندى ادەبيەتى وكىلدەرىمەن الاش قوزعالىسىن قاتار سالىستىرا جاساعان زەرتتەۋىمەن ءبولىستى. ءبىر تۇلعانىڭ بۇگىن جاساعان جاقسىلىعى - ەرتەڭگى ۇرپاقتىڭ قاتاردان قالماي ءومىر سۇرۋىنە سەبەپ. ونى تەڭ ەمەس جانە سالىستىرۋعا كەلمەيتىن جاعدايلار نەگىزىندە جاسالعان جۇمىستارىن قۇنسىزداندىرۋعا بولمايدى. بۇنىمەن كۇرەسۋدىڭ جالعىز جولى - ءوز ۇلتىڭنىڭ زيالىلارىن تولىق تانۋ، ولاردىڭ ەرلىكتەرىن ءتۇسىنۋ جانە كەلەر ۇرپاققا دارىپتەۋ.

«الاش ەليتاسى: ۇلتتىق ينتەلليگەنسيا، مەسەناتتىق كورپۋس» تۋراسىندا ءسوز سويلەگەن بەلگىلى الاشتانۋشى ەلدوس توقتارباي قازاقتىڭ ۇلت زيالىلارى - ناعىز ەليتا ەكەنىن اتاپ وتە كەلە، سول ۇلت زيالىلارىنىڭ بارلىق جاعدايىن جاساپ بەرگەن سول زاماننىڭ بايلارىنىڭ مەسەناتتىق كورپۋسىنىڭ مىقتىلىعىن تىلگە تيەك ەتتى.

مەسەناتتىق كورپۋس سول كەزدىڭ وزىندە فيلانتروپتىق دەڭگەيگە جەتىپ، قازاق بايلارىنىڭ ەل بولاشاعى جولىندا جۇرگەن ازاماتتاردى قولداۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتتى. الاشتانۋشى، ءوز كەزەگىندە، ۇلتتىق – الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالاردى قارجىلاندىرعان بايلار سىندى بۇگىندەگى كاسىپكەرلەردىڭ دە ۇلكەن ماڭىزى بارىن باسىپ ايتتى.

قوعام ءۇشىن بۇگىندە ۇلتتىق رۋحتى وياتۋ بارىنەن ماڭىزدى ءارى بيىك ەكەنىن ايتا وتىرىپ، وسى ماقساتتا ۇلت زيالىلارىنىڭ ەرەن ەڭبەكتەرىن وقۋدى توقتاتپاۋ كەرەك. ءار ىستە ءوز سالاڭنىڭ مىقتى مامانى بولۋعا شاقىرعان ەلدوس توقتارباي ۇلت كوسەمدەرىن ماقتان تۇتىپ، ولاردىڭ ايتىلماي جاتقان بارلىق قىرلارىن تولىق اشىپ، جاستارعا ونەگە-وسيەت قىلۋعا شاقىردى.

سونىمەن قاتار، شارا دەمەۋشىلەرى قاتارىندا وتاندىق كەڭسە ونىمدەرىن ءوندىرۋشى Olja Peak كومپانياسى، «احمەت بايتۇرسىنوۆ. سوڭعى ۇكىم» ءفيلمىنىڭ اتقارۋشى توبى «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» Kazakh Cinema بولدى.

ەسكە سالساق شارا ۇيىمداستىرۋشىسى SANA FOUNDATION –  قازاق كاسىپكەرلىگى مەن عىلىمىن ترەندكە اينالدىرۋ جولىندا جۇمىس جاساپ جاتقان قوعامدىق قور. قور كاسىپكەرلىك سانانى قالىپتاستىرىپ، ءبىلىم – ورتا – وزگەرىس قۇندىلىقتارىن باسشىلىققا الادى. ورتاق الاڭ بولا وتىرىپ، SANA FOUNDATION اعارتۋشىلىق جولىندا ءبىرقاتار جۇمىستار اتقارۋدا.

 

 

بۇل ماقالا تۋرالى نە ويلايسىز؟