ءتىرى بولسام، قازاققا قىزمەت ەتپەي قويمايمىن!

ءاليحان بوكەيحان

ءقادىر ءتۇنى ۇيىقتاۋعا بولا ما؟

05 ءساۋىر 2024 658

قمدب كەستەسىنە سايكەس 2024 جىلى ءقادىر ءتۇنى ءساۋىر ايىنىڭ 5-نەن 6-نا قاراعان تۇنگە سايكەس كەلىپ تۇر، دەپ حابارلايدى alash.kz سايتى.

ءقادىر ءتۇنىنىڭ ءمانى. قاسيەتتى تۇندە نە ىستەۋ كەرەك؟

ءقادىر ءتۇنى اراب تىلىندە ليايلياتۋل-كادر نەمەسە ال-كادر دەپ ايتىلادى. ماعىناسى "قاسيەتتى، ءقادىرلى، قۇدىرەتتى، ماڭىزدى ءتۇن" دەگەندى بىلدىرەدى. ءقادىر تۇنىندە مۇحاممەد پايعامبارعا جابىرەيىل پەرىشتە كەلىپ، قۇراندى بەرگەن دەپ سانالادى. بۇل رامازان ايىنىڭ اياعى، ياعني ون ءتۇنىنىڭ ءبىرى بولعان. ورازا ايىندا مىڭ ايدان دا ءقادىرلى ءتۇن بار ەكەنى ايتىلادى. بۇل ءتۇن ءقادىر تۇنىنە سايكەس كەلەدى. ءقادىر ءتۇنى تۋرالى قۇران كارىمنىڭ "ءقادىر سۇرەسىندە" دە ايتىلعان.

Muslim.kz جازۋىنشا، قۇراندا ءقادىر ءتۇنى ورازانىڭ سوڭعى ون ءتۇنىنىڭ بىرىندە ەكەنى ايتىلعان، ءبىراق ناقتى كۇنى ايتىلماعان. بۇل ءتۇنى پەرىشتەلەر جەرگە ءتۇسىپ، بەرەكە ورنايدى دەپ سانالادى. پەرىشتەلەردىڭ جەرگە ءتۇسۋى ءقادىر ءتۇنىنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن كورسەتەدى.

ءقادىر ءتۇنىنىڭ ارتىقشىلىعى نەدە؟

بۇل ءتۇننىڭ ارتىقشىلىعى جونىندە اللا تاعالا قۇراندا بىلاي دەيدى: 

"ءقادىر ءتۇنى مىڭ ايدان دا قايىرلى".

پايعامبارىمىز:

"كىم ءقادىر ءتۇنىن يمانمەن جانە ساۋاپ تىلەپ، (نامازدا) تۇرۋمەن وتكىزسە، وتكەن كۇنالارى كەشىرىلەدى"، - دەيدى.

ءاناس يبن مالىك بىلاي دەپ ايتقان:

"رامازان كەلگەندە اللا ەلشىسى: "راسىندا، سەندەرگە بۇل اي كەلدى! وندا مىڭ ايدان دا قايىرلى ءبىر ءتۇن بار. سوندا كىم ول ءتۇنى بەيقامدىق تانىتسا، ونىڭ بارلىق يگىلىگىنەن قۇر قالادى. ال ونىڭ بارلىق يگىلىگىنەن تەك ناعىز ماقرۇم ادام عانا ايىرىلىپ قالادى".

يمام مۋجاھيد:

"ءقادىر تۇنىندە جاسالعان امال (ناماز، قۇران وقۋ، ساداقا بەرۋ) مىڭ ايدىڭ ىشىندە جاسالعان امالدان حايىرلى" – دەسە، حافيز يبن راجاب: "ءقادىر ءتۇنىن جىبەرىپ العاندارىمنىڭ ورنىن تولىقتىرۋ ءۇشىن قولدانامىن، ويتكەنى بۇل ءتۇن تۇتاس ومىرگە تەڭ كەلەدى عوي!" - دەگەن.

ءقادىر تۇنىندە نە ىستەۋ كەرەك؟

ءقادىر ءتۇنى باستالعانعا دەيىن تولىق دارەت العان ءجون، سونىمەن قاتار، تەرىس ويلاردان جانى مەن جۇرەگىن اۋلاق ۇستاعان دۇرىس. وسى تۇندە جاساعان كۇنالار ءۇشىن كەشىرىم سۇراپ، وكىنىپ، كوپ دۇعا ەتكەن ءجون. قۇلشىلىق جاساپ، ساۋاپقا كەنەلەتىن ەڭ ۇتىمدى ۋاقىت - ءقادىر ءتۇنى. سونىمەن قاتار، قۇران وقىپ، ماعىناسىن ءتۇسىنىپ، ءدىني ءبىلىم العان ابزال ەكەنى ايتىلادى. 

ءقادىر تۇنىندە نە ىستەمەۋ كەرەك؟

  • زيان نارسەلەردەن اۋلاق بولعان ءجون؛
  • دىندە رۇقسات ەتىلمەگەن نارسەلەردى ىستەۋگە بولمايدى. مىسالى، ىشىمدىك ىشۋگە بولمايدى؛
  • بىرەۋدىڭ سىرتىنان عايبات ايتۋعا، بوس اڭگىمەگە ءۇيىر بولۋعا بولمايدى؛
  • ۇرىسۋعا، بىرەۋ تۋرالى جامان نارسە ايتۋعا بولمايدى؛
  • فيلمدەر مەن ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن كورىپ، ۋاقىتتى بوس وتكىزۋگە بولمايدى.

ءقادىر ءتۇنى ۇيىقتاماۋ شارت پا؟

"رامازان ورازاسىنا قاتىستى ءپاتۋالار" كىتابىندا ءقادىر ءتۇنىن بارىنشا قۇلشىلىقپەن وتكىزگەن دۇرىس ەكەنى، ءبىراق ۇيىقتاماي وتكىزۋ شارت ەمەسى جازىلعان. سەبەبى ايشا انامىز:

"(اللا ەلشىسى) تاڭ اتقانشا ءتۇندى (بارلىق بولىگىن) نامازبەن وتكىزگەن ەمەس"[1]، - دەيدى.

سوندىقتان مۇسىلمان ادام بارىنشا وسى ءتۇندى قۇلشىلىقپەن وتكىزىپ، ساۋاپتان قۇر قالماۋعا تىرىسۋى قاجەت. ال شارشاسا كىشكەنە تىنىعىپ، كەيىن ارى قاراي قۇلشىلىعىن جالعاستىرۋدىڭ وقاسى جوق.

ءقادىر ءتۇنى قانداي امال جاساعان ابزال؟

ءقادىر تۇنىندە مۇسىلماندار جاماعاتپەن جەرگىلىكتى مەشىتتەردە يمامداردىڭ ۋاعىزدارىن تىڭداپ، كوكەيلەرىندە جۇرگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ الىپ، ىزگىلىكتى امالداردى ۇيرەنىپ، تاڭ سارەسىنە دەيىن قۇلشىلىقپەن وتكىزگەنى دۇرىس. ءقادىر كەشىن كەيبىر ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىنا، ت.ب. جايتتارعا بايلانىستى ءوز ۇيلەرىندە قارسى الۋلارىنا دا بولادى. جالپى، بۇل رۋحاني كەش - ادامزات بالاسىن بىرلىككە، باۋىرمالدىققا، اتا-انانى قۇرمەتتەۋگە، وتباسى مۇشەلەرىمەن جاقسى قارىم-قاتىناستا بولۋعا شاقىراتىن كەش.

  • سول كۇنى اۋىزاشاردا مەيلىنشە كوبىرەك دۇعا-تىلەك ەتۋ؛
  • ءقادىر تۇنىندە كوبىرەك قۇران وقىپ، ساۋاپ الۋعا تىرىسقان ابزال؛
  • قۇپتان نامازىندا 20 باس تاراۋيح نامازىن وقۋ؛
  • ءقادىر ءتۇنى كەشىندە تاڭ اتقانعا دەيىن ءتورت راكات ءناپىل نامازىن وقۋ؛
  • ءتاسپى تارتۋ؛
  • ءقادىر كەشىندە "تاھاجۋد"، "قاجەت" نامازدارىن 4 باس ەتىپ وقۋعا بولادى.
بۇل ماقالا تۋرالى نە ويلايسىز؟