ءتىرى بولسام، قازاققا قىزمەت ەتپەي قويمايمىن!

ءاليحان بوكەيحان

"ولتىرە مە دەپ قورقامىن". ايەل كۇيەۋىنىڭ ءولىمشى ەتىپ ساباعانىن ايتىپ، پوليسيانىڭ سەلقوستىعىنا شاعىمداندى

15 مامىر 2024 544

تۇرمىستىق تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراپ، جارىنىڭ تاراپىنان جاپا شەككەنى جايلى تاعى دا ءبىر باسشى-ايەل حابارلادى. «قازاقستاننىڭ ورنىقتىلىق قورى» اق سىرتقى كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىنىڭ باسشىسى شىنار جانىبەكوۆا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراعانىن الەۋمەتتىك جەلىدە اشىق جازدى، دەپ حابارلايدى Alash.KZ ۇلتتىق پورتالى Qaz365.kz-كە سىلتەمە كورسەتە وتىرىپ. 

شىنار جانىبەكوۆانىڭ الەۋمەتتىك جەلىدە كۇيەۋىنىڭ سوققىعا جىققانى جايلى بايانداپ،پوليسيانىڭ ىسىنە سەلقوس قاراعانىن ايىپتادى. كۇيەۋىنىڭ قىر سوڭىنان قالماعانىن ايتىپ،كوشەدە تەپكىلەگەنىن جازدى.

«ەندى مەن سىزدەرگە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتان كەيىن ايەلدى نە كۇتىپ تۇراتىنىن ايتىپ بەرەيىن.

8 مامىردا كۇيەۋىم ماعان تاعى قول كوتەردى. مۇمكىن مەن زاڭ ايەلدەر جاعىندا دەپ سەنگەن شىعارمىن، سوندىقتان پوليسيا شاقىردىم.

كۇيەۋىم مەنى ارتىمنان قۋىپ، مەن جالاڭاياق كوشەگە قاشىپ شىقتىم. مەنى قۇلاتىپ، تەپكىلەي باستادى. "كومەك كەرەك" دەپ ايقايلادىم. قورقىنىشتان با، نە قاتتى ايقايلاعانىمنان با، كىشى دارەتىم ءجۇرىپ كەتتى. كىشى ۇلى كورگەننەن كەيىن دە ايقايلاي باستادى. شاماسى، بۇل ونى توقتاتسا كەرەك، ۇيگە ورالدى. ۇلىم ەكەۋمىز كورشى ۇيگە قاشىپ كەتتىك. سول جەردەن پوليسيا شاقىردىق.

كۇيەۋى سوققىعا جىققان كەزدە پوليسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاعدايعا سەلقوس قاراعانىن اشىق ايتادى:

پوليسيا الدىنا پيجامامەن، جالاڭاياق، اقساپ شىقتىم. ول كەزدە كوشەدە كۇيەۋىممەن سويلەسىپ تۇر ەكەن. ولار ماعان اياق كيىمدى كيىڭىز دەپ ايتتى. مەن ولاردان ەندىگى ارەكەتتەر قانداي بولاتىنىن سۇراپ، ارىز جازعىم كەلەتىنىن ايتتىم.

وسىدان كەيىن كۇيەۋىم ماعان "ەندى توقتا" دەدى. مەن كيىمىمدى اۋىستىرىپ، سىرتقا شىقتىم.
ارىز جازعىم كەلەدى دەدىم. پوليسەي ماعان "اۋزىڭىزدى جابىڭىز" دەدى دە، كولىككە وتىرۋدى بۇيىردى. مەن كۇيەۋىمنىڭ قاسىندا وتىرۋدان باس تارتتىم. وسىدان كەيىن عانا ولار الدىڭعى ورىندىققا وتىرۋدى ۇسىندى.

مەن پوليسەيدەن كۇيەۋىم تارتىپ العان ۇيالى تەلەفونىمدى قاشان الا الاتىمىندى سۇرادىم. پوليسەي اىىب-دە ءمان-جايدى انىقتايمىز دەدى. بۇل كەزدە ۇيالى تەلەفونىم كۇيەۋىمنىڭ قولىندا ەدى.

كولىكتە كۇيەۋىم مەنى اڭگىمەگە تارتۋعا تىرىستى. مەن ۇندەمەدىم. بۇعان دەيىن ماعان اۋزىڭىزدى جابىڭىز دەگەن پوليسيا قىزمەتكەرى وعان ەسكەرتۋ جاساعان جوق.

اىىب-گە كەلگەن كەزدە ماعان كۇيەۋىممەن بىرگە كامەراعا كىرۋدى بۇيىردى. مەن باس تارتتىم، مەن ونىمەن جاقىن جەردە وتىرمايتىنىمدى ايتتىم. وسىدان كەيىن عانا ولار ءبىزدى ءارتۇرلى بولمەلەردە ءوسىردى.

مەن ارىز جازىپ، بۇدان ءارى قانداي ارەكەتتەر بولاتىنىن سۇرادىم. ولار ماعان تۇسىندىرۋگە رۇقساتىمىز جوق دەدى. ۋچاسكەلىك پوليسيا قىزمەتكەرى تۇسىندىرەدى، سودان كەيىن ول ماعان حابارلاسادى دەدى. ال كۇيەۋىمدى 3 ساعاتقا ۇستاپ، سودان كەيىن ۇيگە جىبەرەدى ەكەن.

كەلەسى كۇنى كۇيەۋى اتا-اناسىمەن بىرگە كەلدى. مەن ىشتەن جاۋىپ، كىرگىزبەيتىنىمدى ايتتىم.
مەن ەموسيالارىمدى سيپاتتاپ وتىرعان جوقپىن. مۇنى تەك تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراعان ايەلدەر عانا بىلەدى. ەگەر ادام جاقىن الگىمەن جەردە قالسا، ولتىرە مە دەپ قورقاسىڭ.

ۋچاسكەلىك پوليسيا تەك جەكسەنبىدە قوڭىراۋ شالدى، ياعني 4 كۇننەن كەيىن ماعان كەلگەلى وتىر ەكەن. 30 كۇن ىشىندە ءبىز بىر-بىرىمىزگە قوڭىراۋ شالا المايمىز، جازا المايمىز، سويلەسە المايمىز دەگەن قاعازعا قول قوي دەدى. 30 كۇننەن كەيىن كۇيەۋىم مۇمكىن ۇيگە كەلسە، مەن وعان كەدەرگى بولا المايمىن. ايتپەسە، مەنى دە جاۋاپقا تارتۋى مۇمكىن. مەن ايىپپۇل تولەي الامىن. ەگەر ول قورقىتسا نەمەسە قولىن قايتادان كوتەرسە عانا پوليسيا شاقىرا الامىن، ءبىراق شارتپەن... ەگەر مەن مۇنىڭ ءبارىن بەينەگە جازسام. ايتپەسە، جالعان قوڭىراۋ ءۇشىن ايىپپۇل بولادى.

مەديسينالىق كۋالاندىرۋعا جولداما بەردى. بۇل رەتتە مەن ءموردى قالانىڭ ءبىر شەتىنە قويىپ، سودان كەيىن كۋالاندىرۋ ءۇشىن قالانىڭ ەكىنشى شەتىنە بارۋىم كەرەك. مەن بۇل ءىس ءدال سوتقا جەتە مە دەپ سۇرادىم، سەبەبى بۇل بالالارعا اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەن. جۇمىسقا ورنالاسۋ كەزىندە ولاردىڭ دەرەكتەرىندە اكەسىنىڭ سوتتىلىعى شىعىپ تۇرادى ەكەن.

پوليسەي تاعى دا اتاپ ءوتتى: ءسىزدىڭ كۇيەۋىڭىز بۇرىنعى قىزمەتكەر. ونىمەن بايلانىسقىڭىز كەلە مە دەيدى. سودان كەيىن پوليسيا قىزمەتكەرى كۇيەۋىمدى شاقىرىپ، قارۋىن وتكىزۋدى سۇرادى. كۇيەۋى اكەسىمەن بىرگە كەلدى، ول دا ءىىم-نىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرى.

ءوزىڭىز قورىتىندى جاساڭىز. ايەل شىنىمەن قورعالعان با؟ ايەلدەرگە ءبىرجاقتى كوزقاراس بار ما؟ ايەل ءوزىن قورعاي الا ما؟

ءقازىر مەنىڭ ءىس-قيمىل جوسپارىم بار. سۋرەتتە مەنمىن، مۇندا كۇيەۋىم اياعىمدى سىندىرعان. سۋرەتتە مەن كۇلىپ تۇرمىن. سىنعان اياقتىڭ سەبەبىن ەشكىم بىلمەيدى. مەن ەشكىمگە ايتقان جوقپىن. نەگە كۇلەمىن؟ قوعام سولاي بۇيىرادى – ايەل ءارقاشان ءپوزيتيۆتى بولۋى كەرەك، ۇيدە بولىپ جاتقاندى سىرتقا شىعارماۋى كەرەك جانە ءبارىن ءوز بويىندا ۇستاۋى كەرەك».

 

ءبىر ايتا كەتەرلىگى، جەلىدە جانىبەكوۆاعا نيەتتەس ادامدار قولداۋ تانىتىپ جاتىر. اۆتوردىڭ جان تۇرشىگەرلىك جازباسىن ءبولىسىپ، قۇزىرلى ورگانداردىڭ ماسەلەگە نازار اۋدارۋىنا، باسشىلىققا الۋىنا شاقىرىپ جاتقانداردىڭ قاراسى قالىڭ.

ەسكە سالا كەتسەك، بيىل قازاقستاندا ايەلدەر مەن بالالارعا قارسى قىلمىستارعا جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتەتىن زاڭ قولدانىسقا ەندى. زاڭ جوباسىنىڭ تالقىلاۋى رەزونانستى سيپاتقا يە بولعان ەكس-مينيستر قۋاندىق بيشىمبايەۆتىڭ سوت پروسەسىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. 

ايەلىن ۇرىپ ءولتىردى دەپ ايىپتالعان ەكس-مينيستر قۋاندىق بيشىمبايەۆقا 24 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. 

ال بايجانوۆ سوت ۇكىمىمەن ول 4 جىلعا سوتتالدى.

بۇل ماقالا تۋرالى نە ويلايسىز؟