ءتىرى بولسام، قازاققا قىزمەت ەتپەي قويمايمىن!

ءاليحان بوكەيحان

كۇندەلىكتى پايدالاناتىن 19 ل سۋدىڭ ەڭ ءقاۋىپتى تۇسى انىقتالدى

14 ماۋسىم 2024 1619

كۋلەردەگى سۋدى كۇندەلىكتى ءىشۋدىڭ زيانى بار ما؟ بۇل تۋرالى Alash.kz ءتىلشىسى انىقتاپ كوردى.

سۋ ديسپەنسەرلەرى 2008 جىلداردىڭ باسىنان باستاپ قازاقستان كەڭسەلەرىندە، سپورتزالداردا، اۋرۋحانالاردا جانە ءارتۇرلى مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ قابىلداۋ بولمەلەرىندە كۇندەلىكتى قولدانىسقا اينالدى. تەك سۋدى سۋىتىپ قانا قويماي، بوتەلكەدەگى سۋدى ىسىتاتىن دا قاسيەتى بار. كەڭسە قىزمەتكەرلەرىنىڭ شاينەكتەردەن باس تارتىپ، شاي نەمەسە كوفەنى كۋلەردەن ىستىق سۋمەن قايناتۋىنا سەبەپكەر بولدى.

بوتەلكەدەگى سۋدىڭ ەڭ ۇلكەن زيانى - پارادوكسالدى سۋ قۇيىلعان پلاستيك بوتەلكەنىڭ وزىندە جاتىر. بۇل پوليەتيلەن (پەت) بوتەلكەلەرىنە دە، پوليكاربونات بوتەلكەلەرىنە دە قاتىستى. تازالىق تەك سۋ وندىرۋشىلەرىنىڭ ءوز مىندەتتەرىنە ادال قاراۋىنا بايلانىستى. قازاقستان  نارىعىنداعى بوتەلكەدەگى سۋ وندىرۋشىلەرى اراسىنداعى باسەكەلەستىك كوپ. سوندىقتان شىعىنداردى ازايتۋ ءۇشىن وندىرۋشىلەر كوبىنە ساپاسىز پلاستيكتى پايدالانادى.

ايتا كەتەتىن جايت، پوليەتيلەن ىدىسىندا سۋدى ۇزاق ساقتاۋعا بولمايدى.

سوڭعى ۋاقىتتا جۇرگىزىلگەن ءبىرقاتار زەرتتەۋلەر پوليەتيلەنتەرەفتالاتتىڭ (پەت) جەكە كومپونەنتتەرى سۋدىڭ قۇرامىنا ءتۇسۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.

جاڭا بوتەلكە بولعان جاعدايدا، اسىرەسە پوليكاربوناتتان جاسالعان بوتەلكەلەردى قولدانۋ دا وتە ءقاۋىپتى. رەسەيلىك عالىمدار، سونىڭ ىشىندە ا.ن. سىسين اتىنداعى ادام ەكولوگياسى جانە قورشاعان ورتا گيگيەناسى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى پوليكاربوناتتان بولىنەتىن زياندى قوسپالاردىڭ سۋعا تۇسەتىنىن انىقتادى.

ەڭ ءقاۋىپتىسى - بيسفەنول. بۇل بوتەلكە جاساۋدا ءپوليۆينيلحلوريدتى قولدانعان جاعدايدا بولادى.

ارينە، ساپالى پلاستيكتىڭ ءوزىن دە 100% ءقاۋىپسىز دەپ ايتا المايمىز. كۋلەرگە ەڭ ارزان سۋدى ساتىپ الماڭىز، تەك تەكسەرىلگەن، سەرتيفيكاتى بار جەتكىزۋشىلەرگە سەنىم ارتقان ءجون!

پلاستيكالىق ىدىستاردى قولدانۋ قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىنا اكەلەتىنىن ۇمىتپاۋ كەرەك: «بوتەلكەدەگى سۋ ءار ادامعا جىلىنا شامامەن 10 كگ قالدىق قوسادى»، - دەپ حابارلايدى فرانسيا ەكولوگيا مينيسترلىگىنىڭ سايتىندا.

بۇل ماقالا تۋرالى نە ويلايسىز؟