ءتىرى بولسام، قازاققا قىزمەت ەتپەي قويمايمىن!

ءاليحان بوكەيحان

الماتىداعى ىشكى ءتۋريزمنىڭ تارتىمدىلىعى قالاي دامۋدا؟

21 مامىر 2024 255

ىشكى تۋريزم – بۇل ادامداردىڭ ءوز ەلىندەگى نەمەسە جەرگىلىكتى ايماعىندا،ى ساياحاتى مەن دەمالىسى. شەتەلگە ساياحات جاساۋدى كوزدەيتىن حالىقارالىق تۋريزمنەن ايىرماشىلىعى، ىشكى تۋريزم تۋريست تۇراتىن ەلدىڭ شەكاراسىنداعى ساياحاتتى قامتيدى. بۇل كۋرورتتارعا بارۋ، كورىكتى جەرلەرگە بارۋ، قالالارعا نەمەسە تابيعي ساياباقتارعا ەكسكۋرسيالار جانە باسقا دا دەمالىس پەن رەكرەاسيالىق ءىس-شارالاردى قامتۋى مۇمكىن. ىشكى تۋريزم ايماقتاردىڭ جانە جالپى ەلدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى، ويتكەنى ول تۋريستىك ينفراقۇرىلىم مەن قىزمەت كورسەتۋدىڭ ءوسۋىن ىنتالاندىرادى، سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر مەن تۇرعىندارعا تابىس اكەلەدى.

الماتىداعى ىشكى تۋريزم سوڭعى جىلدارى ايتارلىقتاي ءوسىم كورسەتتى، بۇل وسى وڭىردەگى جانە جالپى ەل ءۇشىن تۋريزم يندۋسترياسىنىڭ دامۋى ءۇشىن ىنتالاندىرۋشى تەندەنسيا بولىپ تابىلادى. مالىمەتتەرگە سايكەس، بۇل سالاداعى ىشكى تۋريزم 2023 جىلى 13 پايىزعا ءوسىپ، 1،1 ميلليون ادامعا جەتكەن. بۇل الماتى قالاسىنىڭ تۋريستىك مۇمكىندىكتەرىنە قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتقانىن كورسەتەدى.

بۇل ءوسۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى تۋريستەرگە ارنالعان ينفراقۇرىلىمنىڭ بەلسەندى دامۋى بولىپ تابىلادى. وڭىردەگى دەمالىس پەن ويىن-ساۋىق ءۇشىن جاعدايدى جاقسارتۋ اياسىندا تۋريستىك ايماقتاردى دامىتۋ، ونىڭ ىشىندە تاۋ سوقپاقتارى مەن مارشرۋتتارىن جاقسارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. شارىن جانە ىلە-الاتاۋ ۇلتتىق ساياباقتارىندا تۋريستەر ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ، تۋريستىك ورتالىقتار مەن ەكولوگيالىق ۆيزيت ورتالىقتارى تۋريستەردى كوبىرەك تارتۋعا جانە ولاردىڭ تابيعاتپەن بايلانىسىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى.

تۋريستەردى تارتۋدا ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋمەن قاتار ءتۇرلى ءىس-شارالار مەن فەستيۆالدەر وتكىزۋ دە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. حالىقارالىق اۋە شارلارى فەستيۆالى جانە «ۇلى دالا مارافونى» سياقتى ءىس-شارالار ايماققا ءارتۇرلى ەلدەردەن قاتىسۋشىلار مەن كورەرمەندەردىڭ ايتارلىقتاي سانىن تارتۋدا، بۇل تۋريستىك اعىننىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدى.

سونىمەن قاتار، BBC Worldwide جانە TripAdvisor سياقتى تانىمال مەديا-پلاتفورمالارمەن ىنتىماقتاستىق، سونداي-اق حالىقارالىق كورمەلەرگە قاتىسۋ ارقىلى ايماقتىڭ تۋريستىك الەۋەتىن حالىقارالىق ارەنادا بەلسەندى تۇردە ىلگەرىلەتۋ الماتى وبلىسىنىڭ حالىقارالىق تۋريستەر ءۇشىن كورنەكىلىگى مەن تارتىمدىلىعىن ارتتىرادى.

سوڭىندا، Almaty Region Travel ءموبيلدى قوسىمشاسىن ازىرلەۋ تۋريستىك تاجىريبەنى جاقسارتۋعا جانە ولاردى ايماقتىڭ تۋريستىك مۇمكىندىكتەرى تۋرالى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋگە تاعى ءبىر قادام بولىپ تابىلادى.

جالپى، بۇل باستامالار مەن جەتىستىكتەردىڭ بارلىعى الماتى وبلىسىنىڭ تۋريستىك باعىت رەتىندە دامۋىندا ىشكى ءتۋريزمنىڭ ماڭىزدى ءرول اتقارىپ، كەلۋشىلەر سانىنىڭ ارتۋىنا، جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا جانە تۋريستىك تابىستىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەتىنىن كورسەتەدى.

قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى مەگاپوليسى الماتى ەلىمىزدىڭ قارجى جانە مادەني ورتالىعى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ماڭىزدى تۋريستىك ورتالىق بولىپ تابىلادى. بۇل قالا ءوزىنىڭ باي تاريحي مۇراسى، كوپ مادەنيەتتىلىگى جانە بىرەگەي تابيعي ورنالاسۋى ارقاسىندا ءتۋريزمنىڭ ءارتۇرلى تۇرلەرىن دامىتۋعا الەۋەتى بار. بەلسەندى حالىقارالىق ينتەگراسيا مەن ۆيزاسىز رەجيمدى ورناتۋدىڭ قولداۋىمەن الماتىعا شەتەلدىك تۋريستەر سانى ارتىپ كەلەدى.

2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنداعى كەلۋشىلەر سانى قالاعا كەلەتىن شەتەلدىك تۋريستەر سانىنىڭ ايتارلىقتاي وسكەنىن كورسەتەدى. 2018 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا كەلۋشىلەردىڭ سانى 62،8%-عا ارتتى، بۇل الماتىنىڭ حالىقارالىق قوناقتار ءۇشىن تارتىمدىلىعىنىڭ ارتقانىن دالەلدەيدى. ولاردىڭ كوپشىلىگى، ياعني 70%-عا جۋىعى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا (شىۇ) مۇشە ەلدەردەن كەلەدى، بۇل ايماقتىق تۋريزم كونتەكستىندەگى ايماقتىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتەدى.

قازاقستان مەن جۇڭگو اراسىندا ۆيزاسىز رەجيمنىڭ ەنگىزىلۋى، سونداي-اق الماتىنىڭ شىۇ-نىڭ مادەني جانە تۋريستىك استاناسى بولىپ جاريالانۋى سياقتى نەگىزگى حالىقارالىق وقيعالار قالانىڭ نازارىن اۋدارۋدا جانە ولاردىڭ سانىن ارتتىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. كەلۋشىلەر سانى. سونىمەن قاتار، 2024 جىلدى قىتايدا قازاقستاننىڭ تۋريزم جىلى دەپ جاريالاۋ الماتىنىڭ تۋريستىك الەۋەتىن حالىقارالىق ارەنادا ىلگەرىلەتۋگە جانە وسى ەلدەن تۋريستەردى كوبىرەك تارتۋعا قوسىمشا مۇمكىندىك بەرەدى.

الەمنىڭ 77 ەلىمەن تىكەلەي رەيستەر مەن ۆيزاسىز رەجيمنىڭ سانى تۋرالى اقپارات قالانىڭ شەتەلدىك تۋريستەر ءۇشىن قولجەتىمدىلىگىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتەدى. بۇل الماتىداعى حالىقارالىق ءتۋريزمنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى فاكتور. جالپى ەلىمىزدە الماتى قالاسىنىڭ تۋريستىك تارتىمدىلىعى الدا بولعاندىقتان، 2023 جىلى الماتى قالاسىنىڭ ءتۋريزمىن دامىتۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەت قورىنان 2،1 ملرد قاراجات بولىنگىن. ارتىنشا سالانىڭ سالىق رەتىندە بيۋدجەتكە قايتارعان سالىعى بار. جالپى بۇل الماتى قالاسىنىڭ ىشكى ءتۋريزمى قالانىڭ ەكونوميكاسىنا دا جاقسى اسەر ەتىپ، وڭ ۇلەس قوسىپ جاتقانىن كورسەتەدى. ال سوڭعى 5 جىلدا قالادا تۋريستەر مەن قالا قوناقتارىنا ارنالعان 12 ءقوناقۇي اشىلعان. سونىمەن قاتار جەلىلىك قوناقۇيلەر دە بار. ولاردىڭ جالپى اۋقىمدىلىعى 1345 ءنومىرى بار قوناقۇيلەر ەكەنىنە دالەل. بۇل وتە كەرەمەت ناتيجەلەردىڭ ءبىرى. ال جوسپار بويىنشا 2027 جىلى بۇل بولمەلەردىڭ سانى 1،5 ەسەگە ۇلعايتىلىپ، 17 مىڭ بولمەگە جەتكىزۋ قويىلعان.

 

قالا اكىمدىگى تۋريستىك اعىننىڭ تۇراقتى ءوسۋىن جەڭۋ ءۇشىن تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتقانىنا سەندىردى. "ءبىز جەتى جاڭا ءقوناقۇي سالىپ جاتىرمىز جانە تاعى 15 ءقوناقۇي جوسپارلاپ وتىرمىز، بۇل بولمەلەر سانىن 3،2 مىڭعا دەيىن ارتتىرادى 2025 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى ءبىر جارىم ەسەگە، 17 مىڭعا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر، بۇل ينۆەستورلاردى قوناق ءۇي بيزنەسىن دامىتۋعا تارتادى"، - دەپ حابارلادى تۋريزم باسقارماسىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.

MasterCard مالىمەتتەرى بويىنشا، ەلورداداعى تۋريستىك اعىن 2024 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ۇشتەن بىرىنە ارتادى دەپ كۇتىلۋدە. شەتەلدىك تۋريستەردىڭ قالاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ ارتۋى اۆياكومپانيالاردىڭ رەيستەردى كوبەيتۋىنە جانە سىيىمدىلىعى جوعارى ۇشاقتاردى تاڭداۋىنا اكەلدى. مىسالى، الماتى اۋەجايىنىڭ جاڭا تەرمينالىنىڭ قۇرىلىسى اعىمداعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا اياقتالادى، بۇل ونىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن جىلىنا 14 ملن جولاۋشىعا دەيىن ارتتىرادى.

قازاقستان ۇكىمەتى ءوز الدىنا ءتۋريزمدى دامىتۋدا ءورشىل ماقساتتار قويدى. ول ىشكى تۋريستەر سانىن 11 ملن ادامعا دەيىن ۇلعايتۋدى جانە 4 ملن شەتەلدىك تۋريستەردى تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق، ماقسات سالادا 800 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ جانە دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم رەيتينگىنە سايكەس ءتۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا الەمنىڭ توپ-50 ەلىنە كىرۋ بولىپ تابىلادى.

سونىمەن قاتار، Tav Airports Holding باسشىسى سەركان كاپتان الماتى اۋەجايىنىڭ جاڭا حالىقارالىق تەرمينالى ماۋسىم ايىندا ءوز جۇمىسىن باستايتىنىن، بۇل مالىمدەلگەن مەرزىمنەن ەكى اي بۇرىن ەكەنىن ايتتى. جالپى، الماتىدا تۋريزم سالاسىن دامىتۋ ينۆەستيسيا اعىنىنىڭ ارتۋىنا، ەكونوميكانىڭ دامۋىنا جانە قازاقستاننىڭ تارتىمدى تۋريستىك باعىت رەتىندەگى حالىقارالىق ءيميدجىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىن ستراتەگيالىق ماڭىزدى مىندەت بولىپ تابىلادى.

بۇل ماقالا تۋرالى نە ويلايسىز؟