Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

Reseıdegi sý tasqyny: Pýtın túgil, Úkimet basshysy da barmady

12 sáýir 2024 603

Reseı TJM-iniń habarlaýynsha, topan sýdyń úlken kólemi endi kele jatyr. Shyrqaý shegine jetetin kúni alda. Soǵan qaramastan, muny "jergilikti deńgeılerdegi apat" sanaǵan Máskeý o bastan basa mán bermedi. Qatty zardap shekken óńirlerge Reseı Prezıdenti túgil, Úkimetiniń tóraǵasy da arnaıy saparlamady.

Tek gýbernatorlar jáne RF tótenshe jaǵdaılar mınıstri Aleksandr Kýrenkov qana shapqylap júr. TJM basshysy keshe Túmen oblysyna bardy. Onda ǵalamat qarǵyn sý kelmeı jatyp, 10-nan astam shaǵyn qala sý astynda qalǵan. Sondyqtan 8 sáýirden bastap, óńirde tasqynǵa baılanysty tótenshe jaǵdaı rejımi engizildi.

Túmen oblysynda Tobyl jáne Esil ózenderindegi sý deńgeıi kóteriledi dep boljanýda. Byltyrdan birneshe metr tereńdikke deıin qatqan toń áli jibigen joq, qar ǵana qarqyndy erip jatyr.

RF TJM basshysy sonyń aldynda Orynbor jáne Qorǵan oblystarynda bolyp qaıtty.

Jalpy alǵanda, qazirgi kezde Reseı federasıasynyń qyryqtan astam óńirin qyzyl sý jaýlap aldy. Ásirese, bıyl býyrqanǵan Jaıyq (Reseıde Oral atalady), Edil (Volga), Sibir ózenderi men saǵalary jaǵalarynan tasyp tógilip, óz jolyndaǵy eldi mekenderdi jańqasha shaıyp ketip jatyr.

Túrli derekter boıynsha RF-nyń bir ǵana Orynbor oblysynda 20 myńǵa deıin baspanany, 35 myńdaı saıajaı-baqshany sý basqan.

Bul tek basy ǵana kórinedi. Tasqyn sý taǵy eki óńirdi japqany anyqtaldy. Tom ózeniniń asaýlanýy nátıjesinde Tomsk jáne Kemerov oblystarynda eldi mekenderdi – qalashyqtardy, derevnálardy sý shaıa bastady.

Topan sýǵa qaryq bolǵan reseılik óńirler ishinde Orynbor oblysy jáne Or (Orsk) qalasy bárinen kóp zardap shekti. Olarda federaldyq aýqymdaǵy TJ engizildi. Jergilikti bıliktiń málimdeýinshe, bul – sońǵy 100 jylda bolmaǵan eń alapat tasqyn.

Reseılikterdiń túsirip, taratyp jatqan vıdeolarynda sý betinde tek shatyry ǵana kórinip, tasqynmen birge "júzip" bara jatqan úıler beınelengen. Iaǵnı, qýattylyǵy sonsha, irgetasynan julyp áketken.

Kórshide bóget-dambalar birinen soń biri jarylýda. Mysaly, Or qalasyndaǵy bógettiń jarylýy saldarynan qalanyń myńdaǵan úıi sý astynda qaldy. RF TJM-i jáne gýbernatorlar kómekke kelýge qutqarýshylar jetispeıtinin moıyndaýǵa májbúr boldy.

Reseılik aqparat quraldary adamdardyń qurban bolý oqıǵalaryn jazýda.

Problemany taǵy bir jaıt ýshyqtyrdy: sý basqan qalalardaǵy, aýdandardaǵy, derevnálardaǵy úılerdi urlyqshylar "úptep" ketýde. Reseılik pablıkterde maroder bandalardyń tutas toptary jumys isteıtini habarlandy. Saldarynan, jıǵan dúnıe-múlikterinen aırylyp qalýdan qoryqqan turǵyndar evakýasıalanýdan bas tartady.

RF telearnalarynan kórsetilgen sújette tasqyn sý kóshesine deıin kirgen qalashyqty arnaıy úrmeli qaıyqtarmen aralaǵan TJ qyzmetkerleri kórsetildi: olar kóshelerdi qaıta-qaıta kezip, daýys údetkishpen evakýasıalaný qajettigin qansha eskertse de, syrtqa birde bir adam shyqpaǵan. Sońynan eldi mekender tereń sýdyń astynda qalady.

"Oblys aýmaǵynda qarǵyn sýǵa qatysty jaǵdaı órship barady. Úlken sý kelmeıdi dep úmittenip, kóptegen turǵyn evakýasıalanýdan bas tartady. Sóıtip, sanasyz tirligimen ómirlerin qaýipke tikti. Qurmetti turǵyndar, shuǵyl operatıvti qyzmetterdiń nusqaýyna salǵyrt qaramańyzdar! Sý basatyn aımaqtardy erterek tastap shyǵyńyzdar", – dep aqparat quraldary arqyly jalyna úndeý tastady RF TJM-iniń Orynbor oblysyndaǵy Daǵdarystyq jaǵdaılardy basqarý ortalyǵynyń bastyǵy Andreı Melnıkov.

Bul maqala týraly ne oılaısyz?