Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

Qazaqty 60 jyl sorlatqandar kimder? - Erlan Tóleýtaı

27 naýryz 2024 315

Belgili ánshi, ónertanýshy Erlan Tóleýtaı 60 jyl boıy "qazaqty sorlatqandar" kimder ekenin atady. Bul týraly Bilgen Durys-qa suhbat bergen.  

Buǵan deıin mádenıet salasynyń bilgiri Erlan Tóleýtaı Qonaev týraly aıtqandary úshin synǵa qalǵan edi, tipti sottasqysy kelgender de bolǵan dep jazady "Dala" aqparat agenttiginiń tilshileri. 

"12 qańtar maqalalar shyǵa bastaıdy: "Qonaevym-aı, danyshpanym-aı, kemeńgerim-aı". Qonaevtan kúlt jasaý áli jalǵasyp jatyr. Bir kúsh bir kúshti týdyrady. Qonaev qazaqqa asa bir jaqsylyq jasaǵan adam emes. Eski Qazaqstannyń ókili Nazarbaev 30 jyl bıledi. Arǵy jaǵynda bılikke alyp kelgen ustazy Qonaev qoı. Qaraǵandyda Nazarbaevty alyp kelgen 5 adam bolǵan.

Qarasam, Qonaev bıligi 30 jylǵa sozylǵan, shırek ǵasyr. Arasynda Kolbınniń 1-2 jyl júrgeni bar. Sonda bul eki adam 60 jyl bılik qurǵan. Ákeli-balaly qazaqty sorlatqan. Qazaqty sorlatyp ketpeı nemene?! Nazarbaevty sol alyp keldi. Nege Áýelbekovti alyp kelmedi? 60 jyl degen - bir zaman. Muny qazaq "kishi zaman" deıdi. Úsh júz jyldy "uly zaman" deıdi.

...Qazaqstandaǵy 750 mektepti japqan - Qonaev. Qazaqstandy ıadrolyq polıgonǵa aınaldyrǵan - Qonaev. Abaıdyń jerinde, Taısoıǵanda. 15 odaqtas respýblıkada polıgonǵa aınalǵan bir-aq respýblıka bar. Baltyq boıyna baryńyz, bir polıgon joq. Qonaev zamanyn zerttegen adammyn, Qonaev zamanynda qazaq qul bolyp ketti. Kremlge qolaıly adam boldy", - dedi Bilgen Durys arnasy bergen suhbatynda.

Aıta keteıik, buǵan deıin de Erlan Tóleýtaı eldegi kadr máselesine de toqtaldy. Onyń aıtýynsha, bılik ar-uıaty bıik adamdarǵa muqtaj.

"Qazir Nazarbaevtyń kadrlary kelip jatyr. Olarda ujdan joq. Tek yldym-jyldym. Túk bilmeıtin standart adamdar. Ne óndiristi bilmeıdi, ne kisilik qarym-qatynas joq. Basqarýdy bilmeıdi, uıymdastyrýshylyq qabileti joq.

...Qazir yldym-jyldymdar, kóz oınaǵandar, jyrpyldaǵandar, ótirik sóıleıtinder - solar kelip jatyr. Kadr saıasaty da óte qıyn jaǵdaıda. Óıtkeni Nazarbaevqa eliktep ósken býyn sol sıaqty sóıleıdi, júredi, sol sıaqty kózin alaqtatady, sol sıaqty ekilenip sóıleıdi. Osy turǵydan kelgende ózgeris joq. Bılikke ujdandy adamdar kelýi kerek", - deıdi qazaq óneriniń janashyry ASSYLTAS TV-ǵa bergen suhbatynda.

Bul maqala týraly ne oılaısyz?