Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

Qazaqstan men Reseı qarym-qatynysy: Zelenskıı ne deıdi?

02 maýsym 2024 786

Aqorda "Qazaqstan men Reseı yntymaqtastyǵynyń qazirgi jaı-kúıi talqylandy" degen aqpar taratty. Al Kreml "Pýtın men Toqaev shetel kóshbasshylarymen sońǵy baılanystarynyń qorytyndysy boıynsha pikir almasty" dep qysqa qaıyrdy dep jazady Alash.kz.

Osy apta Zelenskıı "Pýtın eshkimmen dos emes, onyń kelesi kózdegeni Qazaqstan" degenge keltirdi. Kereǵar pikirler beleń alǵanda Memleket basshylarynyń telefon arqyly sóılesýi dıpolomatıalyq taktıka ma? Propoganda kúsheıgen tusta saıası oıyn arasynan shyndyq izdeý qanshalyqty durys?

"Biz Qazaqstan, Ózbekstan, Qyrǵyzstanmen dospyz, baýyrlaspyz dep olardyń aıtatynyń bári ótirik. Maǵan senińizder bul bir-aq sekýndta bolady. Olarǵa tek sebep kerek. ODKB jáne taǵy basqa odaqtar shyn máninde Reseıdiń sizderdiń elderińizge yqpal etý múmkindigi ǵana. Reseıdiń bolashaqta shabýyl jasaıtyn nysandary – Baltyq elderi, Moldova Respýblıkasy jáne Qazaqstan. Eshqandaı el Reseımen soǵysta aıaqta tura almaıdy. Qytaımen jaqsy qarym-qatynastaǵy Qazaqstan da", – dedi Ýkraına Prezıdenti Vladımır Zelenskıı.

"Ýkraınadan keıin Reseıdiń nysanasy Qazaqstan bolady" degendi biz 2022 jyldan beri estip júrmiz. Bul bireýdi qorqytatyn jańalyq emes. Ýkraına basshysynyń kózdegeni 15-16 maýsymda Shveısarıada ótetin Beıbitshilik Samıtine Federasıamen kórshi elderdi tartý.

Sol arqyly Kremlmen kelissózderde deldal bolatyn memleketti taǵaıyndaý. Óıtkeni bul jıynǵa Pýtın shaqyrylmaǵan. Vladımır Zelenskıı "Máskeý prosestiń shyrqyn buzǵanyn qalamaımyz" dedi.

"Sizderdiń basshylaryńyz tepe-teńdik saqtap otyrǵan joq. Olar Kremlden qorqyp, "orystardyń tarabyn" kóbirek qoldap otyr. Biz Beıbitshilik Samıtine Ortalyq Azıa elderin de shaqyrdyq Prezıdentter beıbitshilik samıtine qatysatyndaryn rastamaı neden qorqyp otyr? Pýtın osyǵan bola Ortalyq Azıa elderine tanktermen kirip bara ma?  Joq. Bul jetkiliksiz. Olar tipti búgingi Kremlmen qarym-qatynasty úzýden qorqady. Meniń oıymsha, bul álsizdik", – dedi ol.

Maqsaty Ortalyq Azıa úshtigin shoshytý emes, biriktirý bolǵan Zelenskıı dıplomatıalyq qabiletteriniń jutańdyǵyna baılanysty jaǵdaıdy ýshyqtyryp alǵandaı dep jazdy inbusiness.kz.

Óıtkeni Qazaqstan, Qyrǵyzstan men Ózbekstan kóshbasshylarynyń Beıbitshilik samıtine qatysatyny týraly resmı aqparat  áli joq. Al Senat Tóraǵasy Áshimbaev "bul soǵysqa qatysty Qazaqstannyń pozısıasy áýelden anyq" dedi.

"Biz qazir Ýkraınadaǵy qantógisti toqtatý asa mańyzdy dep sanaımyz. Muny biz árdaıym aıtyp kelemiz. Bizdiń ustanymymyzdaǵy ekiushtylyq qaıda? Kelissóz bastap, máseleni sheshýdiń mehanızmderin izdeý kerek. Osy oraıda, Qazaqstan taraptar qajet dese, bizdiń elde kelissóz ótkizýdi de usyndy. Memleket basshysy qurylǵan kvazımemlekettik qurylymdardy moıyndamaıtynymyzdy aıtqan. Sondyqtan Qazaqstannyń Ýkraınaǵa qatysty ustanymy anyq", – dedi Máýlen Áshimbaev.

Ýkraına basshysynyń "balansqa" qatysty oıy sarapshylardyń pikirin san-saqqa jiberdi. Biri "Zelenskıı ádildikti qalasa AQSH-tyń qarjylandyrýynan aıyrylmaý úshin Izraıldi jaqtamaı, barlyq soǵysqa birdeı qarsy shyqsyn" deıdi. Taǵy biri halyqaralyq saıasatta tepe-teńdik bolmasa, álemde alasapyran bolady degen ustanymda.

Máselen, jyldar boıy Nazarbaevtyń keńesshisi bolǵan Ertisbaev "Zelenskıımen bizdiń jolymyz bólek" dep málimdedi.

"Senderdiń kóshbasshylaryńda tepe-teńdik joq degen ne sóz ol? Eger Zelenskıı sońǵy ýkraınalyqqa deıin soǵysamyn dep sheshse, bizdiń jolymyz basqa. Donold Tramp "5 aıdan keıin 3-shi dúnıejúzilik soǵys bastalady" deıdi. Toqaevtyń syrtqy saıasattaǵa tep-teńdikke baǵyttalǵan saıasaty bizdiń Ulttyq qaýipsizdigimizdi kúsheıtedi. Qazaqstan Reseıge qarsy Batystyń sanksıalyq talaptaryn oryndap júrgen el retinde, bizdi tek Reseı tarapyn qoldaıdy dep aıtý durys emes. Men Reseıdiń Ortalyq Azıaǵa basyp kiretin oıy joq ekenine senimdimin. Bizdiń aramyzda oǵan esh sebep joq", – deıdi saıasatker.

Qazaqstan Ortalyq Azıadaǵy alǵashqy memleket bolyp Ýkraınanyń táýelsizdigi men terıtorıalyq tutastyǵyn qurmetteıtinin málimdep, soǵysty "soǵys" dep atady. Ári  Reseıge qarsy sanksıalardy buzbaýǵa ýáde bergen.

Beıtarap pozısıa soǵystyń aıaqtalar kúnin alystata beredi degen pikir bar. Alaıda áskerı operasıany bastaǵan memleketpen shekaralas Qazaqstan syrtqy saıasatta eń muqıat oıynshy bolýy tıis.

Marjan Jumabaıdyń saıası saraptamasy

Bul maqala týraly ne oılaısyz?