Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

Qajylyqta qaıtys bolǵandar 1300 adamnan asty

24 maýsym 2024 1251
Qajylyqqa baryp qaıtys bolǵandardyń 83 paıyzy – Mekkege ruqsatsyz baryp, aptap ystyqta uzaq ýaqyt jaıaý júrgender degen málimet aıtylyp jatyr.

Saýd Arabıasyndaǵy bıylǵy qajylyq kezinde qaıtys bolǵandardyń sany 1300-den asyp ketti, dep habarlaıdy Alash.kz. Olar shól patshalyǵyndaǵy ıslamdyq qasıetti oryndarda óte joǵary temperatýranyń qurbanyna aınalyp otyr. Muny Saýd Arabıasynyń bıligi jeksenbi kúni habarlady.

Saýd Arabıasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstri Fahd ben Abdýrrahman ál-Djaladeldiń aıtýynsha, qaza tapqan 1301 adamnyń 83 paıyzy qasıetti Mekke qalasy men onyń mańaıynda qajylyq rásimderin oryndaýǵa ruqsatsyz baryp, aptap ystyqta uzaq qashyqtyqqa jaıaý júrgen.

Memlekettik Al Ekhbariya telearnasyna suhbat bergen mınıstr 95 qajy aýrýhanalarda emdelip jatqanyn, olardyń keıbireýleri el astanasy Er-Rıadqa ushaqpen jetkizilgenin aıtty. Jáne de mınıstr qaıtys bolǵan qajylardyń kópshiliginiń jeke basyn kýálandyratyn qujattary bolmaǵandyqtan, olardyń kim ekenin anyqtaý jumystary keshiktirilip jatqanyn málimdedi.

Ál-Djaladeldiń sózinshe,  marqumdar Mekkede jerlendi dep jazdy inbusiness.kz.

Jan tásilim etkenderdiń arasynda 660-tan astam mysyrlyq bar. Kaırdegi eki sheneýniktiń aıtýynsha, olardyń 31-nen basqasy ruqsat etilmegen qajylar bolǵan. Mysyr bıligi ruqsatsyz qajylarǵa Saýd Arabıasyna barýǵa kómektesken 16 týrısik fırmanyń lısenzıasyn qaıtaryp aldy.

Aty-jónin atamaýdy ótingen sheneýnikterdiń aıtýynsha, qaza tapqandardyń kópshiligi Mekkeniń ál-Mýaısem aýdanyndaǵy Tótenshe jaǵdaılar kesheninde tirkelgen. Jalpy alǵanda, Mysyr bıyl Saýd Arabıasyna 50 myńnan astam ruqsat etilgen qajyny jiberipti.

Saýd Arabıasy bıligi qajylyqqa ruqsatsyz barýshylardyń jolyn kesip, ondaǵan myń adamdy elden shyǵardy. Biraq kópshiligi, negizinen mysyrlyqtar, Mekkedegi jáne onyń aınalasyndaǵy qasıetti jerlerge, báribir jaıaý jetken. Ruqsat etilgen qajylardan aıyrmashylyǵy sol, bul adamdarda aptap ystyqtan jan saqtaıtyn qonaqúıleri bolmady.

Mysyr úkimeti senbi kúngi málimdemesinde 16 týrısik agenttiktiń qajylarǵa tıisti qyzmet kórsete almaǵanyn aıtty. Jergilikti úkimet, sonymen qatar, sol kompanıalardyń basshylary tergeý úshin prokýrorǵa jiberilgenin málim etti.

Memlekettik "Ál-Ahram" gazetiniń habarlaýynsha, keıbir týrısik agenttikter men qajylyq sapar operatorlary qajylyqqa baratyndarǵa eksklúzıvti vıza talap etetin Saýd Arabıasynyń erejelerin buzyp, týrısik vızalardy satqan. Jáne de sol agenttikter qajylardy Mekkede jáne qasıetti jerlerdi aptap ystyqta dalada qaldyrdy degen málimet bar.

Associated Press agenttiginiń málimetinshe, bes paryzdyń birin óteýge baryp ólgenderdiń arasynda Indonezıadan 165, Úndistannan 98 jáne Iordanıadan, Týnısten, Marokkodan, Aljırden, Malaızıadan ondaǵan qajy bar. Sonymen qatar, AQSH eki azamatynyń qaıtys bolǵanyn habarlady.

2015 jyly Mınada 2400-den astam qajy aıaq astynda taptalyp qaza tapty. Bul - qajylyq kezindegi eń kóp adam shyǵyny. Al 1990 jyly dál osyndaı sebeppen Mekkede 426 adamnyń ómiri qıyldy.

Saýd Arabıasynyń Ulttyq meteorologıa ortalyǵynyń málimeti boıynsha, bıylǵy qajylyq kezinde táýliktik joǵary temperatýra Mekke men onyń aınalasyndaǵy qasıetti oryndarda 46 - 49 gradýs aralyǵynda boldy. Keıbir adamdar shaıtandy sımvolıkalyq taspen atqylaý barysynda esinen tanyp qalǵan.

Saýd Arabıasy kópshilikti baqylaýǵa jáne jyl saıynǵy bes kúndik qajylyqqa baratyndar úshin qaýipsizdikti qamtamasyz etýge mıllıardtaǵan dollar jumsaıdy. Biraq qatysýshylardyń kóptigi bul sharalardy tıisti deńgeıde júzege asyrýdy qıyndatyp otyr.

Klımattyń ózgerýi qaýipti odan ári kúsheıtýi múmkin. Massachýsets tehnologıalyq ınstıtýtynyń sarapshylary 2019 jyly júrgizgen zertteý kórsetkendeı, álem klımattyq ózgeristerdiń eń jaǵymsyz saldaryn jeńildetken kúnniń ózinde, qajylyq 2047 - 2052 jyldary jáne 2079 -2086 jyldary  "óte qaýipti shekten asatyn temperatýrada" ótýi múmkin.

Bul maqala týraly ne oılaısyz?