Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

Ógeı ákesi asyrap alǵan alty balasyna ıttiń etin jegizip, aýzyna attyń aýyzdyǵyn baılap urǵan

16 mamyr 2024 370

Shymkentte úsh jyldyń ishinde 6 balany asyrap alǵan ata-ana olarǵa ıttiń etin jegizip, qorlaǵan, dep habarlaıdy Alash.kz Time basylymyna silteme jasap habarlaıdy. 

Qamqorshylyq organdary bala asyrap alýǵa arnalǵan qujattardy daıyndap bergenimen, balalardyń jańa ata-anasymen qalaı ómir súrip jatqanyn birde-bir ret teksermegen. Balalardyń úlkeni balalar úıine habarlasyp, kómek suraǵanǵa deıin qamqorshylyq organy olardyń qandaı kúıde bolǵanyn bilmegen. 

Asyrap alǵan ulyn er adam balalar úıine habarlasqany úshin aýzyna at tizginin salyp, soqqyǵa jyqqan. Alaıda bul qońyraý arqyly bala ózin jáne aǵa-ápkelerin baqytsyzdyqtan qutqarǵan. 

Shymkenttegi bala quqyqtary jónindegi ýákil Janneta Jazyqbaeva, polısıa men qalalyq bilim basqarmasynyń qorǵanshylyq bóliminiń qyzmetkerleri Ulyqbek Smanov pen onyń jubaıy Indıranyń úıine barǵan soń jan túrshigerlik derekter paıda boldy. 

"Qıyn ómirlik jaǵdaıdaǵy balalardy qoldaý ortalyǵy" bolyp ózgertilgen №3 balalar úıi dırektorynyń orynbasaryna kómek belgisin úsh jyldaı buryn Smanov alyp ketken shákirtterdiń biri jibergen.

Foto: Time.kz

Belgili bolǵandaı, osy jyldar boıy bul otbasyndaǵy balalar ul emes, kúń bolǵan.

Balalar úıine 2017 jyly 9 jasynda kelgen Alesha esimdi ul balalar úıine qaıta oralǵysy keletinin aıtqan. Ol bul ótinishti tárbıeshisine birneshe ret qaıtalaǵan. Sebebi, qamqorshylyq organyń onyń bul ótinishin umytyp kete me dep alańdaǵan. Sondaı-aq ol anasymen kezdesýdi armandaıdy eken.

"Ákem anamdy urdy, sodan keıin olar ajyrasyp ketti. Biz ájemmen birge turdyq. Anamnyń aqshasy joq, aıaǵy men qoly synǵan. Men mektepke barǵanda anam ekeýmiz basqa adamnyń úıinde turdyq, ol meni eshqashan renjitpegen", - dep eske alady Alesha. 

Bala oqyǵan mekteptiń ustazdary ony nelikten kámeletke tolmaǵandardy beıimdeý ortalyǵyna, sodan keıin balalar úıine tapsyrǵany jáne anasyn ata-ana quqyǵynan aıyrýǵa naqty ne sebep bolǵanyn aıtpady.

"Biz kezek-kezek kirdik. Ol bárine qarap, ózine kim sáıkes keletinin tańdady. Ol meni tańdaıtynyn aıtty. Eger men onyń uly bolýǵa kelissem, anamdy tabýǵa kómektesetinin, sóılesip, kezdesip turatynymyzdy aıtty. Ol meni aldady", - dep eske alady bala asyrap alý sáti týraly. 

Aleshanyń aıtýynsha, ol  birinshi ret balalar úıinde qalǵan dostaryn shaqyrǵany úshin soqqyǵa jyǵylǵan. Keıin ákesi de, sheshesi de ony únemi soqqy jyqqan. Bala malshy bolǵan. Ol úsh jyl boıy otbasynyń malyn baǵyp, qorasyn jınap, sabaq ústinde kózilip alatyn bolǵan. Alaıda sol kezdegi Alekseı oqıtyn №95 mekteptiń ustazdary tynymsyz eńbekten qajyǵan balanyń jaǵdaıyna nemquraıly qaraǵan. Oqýshy betindegi kógergen izder men syzattardyń qaıdan paıda bolǵanyn synyp jetekshisine aıtqanymen, muǵalim dabyl qaqpaǵan. Shamasy, mundaı muǵalimder úshin uryp-soǵý qalypty nárse bolsa kerek. 

Úlken uldarynan keıin Smanovtar bir qyz, keıin egiz bala men taǵy eki uldy asyrap alǵan. Balalardy Almaty, Astana jáne Óskemennen alyp ketken. Eń kishileri úsh-tórt jasta. Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý mindeti júktelgen sheneýnikterdi nelikten erli-zaıyptylarǵa kóp bala asyrap alǵany, olardy qalaı tárbıeleıtini jáne olardyń emdeýimen ońaltýymen qalaı aınalysatyny qyzyqtyrmaǵan.

"Men olardy aıadym, olar kishkentaı edi. Bizge tamaq bergen kezde men olardy da tamaqtandyrdym. Biz ıttiń etin jedik. Keıde mal ólgen kezde bizge jeýge beretin. Bárimiz bir bólmede edende jattyq. Sýyq boldy, ári qarnymyz ash boldy. Tamaq jegimiz keletin. Túnde oıatatyn, sosyn maldyń sońynan ketetinmin", - deıdi úlkeni inileri men qaryndasy týraly. - 

Alesha 16 jasqa tolǵan týǵan kúnin Shymkenttegi kámelettik jasqa tolmaǵandardy beıimdeý ortalyǵynda, nebári bes jastaǵy inisimen birge qarsy alǵan. Jigit áli jeke kýáligin alǵan joq, óıtkeni ol asyrap alǵan ákesi qoıǵan esimin ózgertýi kerek. 

Foto: Time.kz

Qazirgi tańda Aleshanyń qolyndaǵy syzattar jazylyp, tyrtyqtary kete bastaǵan. Bala oqýǵa baryp, sportpen aınalysady. Boksqa barýdy, áskerı boryshyn óteýdi, Ulttyq qaýipsizdik komıtetinde jumys isteýdi armandaıdy. Onyń inisi ekeýimen psıhıkalyq ońaltýdy beıimdeý ortalyǵynyń psıhology Araılym Esjanova júrgizedi. Onyń aıtýynsha, eki bala da aýyr psıhologıalyq jaraqatpen kelgen, qysym kórip, qorqyp qalǵan. 

"Olardy bul kúıden shyǵarý úshin kóp ýaqyt qajet boldy. Qazir olardyń jaǵdaıy áldeqaıda jaqsy: olar tynysh uıyqtady, qorqynysh joıyldy, júzderine kúlki oraldy. Biraq ekeýine de nevropatolog, logoped jáne basqa mamandardan em qajet", - deıdi psıholog.   

Al ustaz Farıda Qonysbaeva balalardy alǵash kórgende tań qaldyq deıdi. 

"Qaraý aýyr boldy: aryq, ash, qorqaq, basy men denesinde syzattar men kógergen izder bar. Ekeýi de qatty sýyq tıip, jótelip júrdi. Kishisi áreń sóılep, óz betimen júre almaı, tamaqtandyrý qıyn boldy. Ol qazirdiń ózinde bes jasta, biraq damýy men salmaǵy jaǵynan áldeqaıda artta qalǵan. Degenmen epti jigit, talpynysy bar, úırengeni kóp. Ol bizdiń kenjemiz, sondyqtan ol nemeremiz sıaqty", - dedi ustaz. 

Belgili bolǵandaı, balanyń Óskemende ájesi bar eken. Ol nemeresin ózine qaıtarýdy armandaıdy. Sábıdiń ákesi bolmaǵan. Biraq Ulyqbek Smanov jetim qalǵan balany Shymkentke aparyp, ózine qamqorshylyqqa alǵan. Alaıda, ol psıho-sóıleý damýy keshigýi bar álsiz sábıdi úlken aǵasyna kómekshi etip taǵaıyndap, mal baqtyrǵan.

Foto: Time.kz

Shymkenttegi mamandandyrylǵan balalar úıine ýaqytsha ornalastyrylǵan tórt kishkentaı búldirshin úlkenderi sıaqty óz taǵdyryn kútip otyr. Balalardyń taǵdyryn qamqorshylyq organdary sheshedi. 

Shymkent qalalyq ishki ister basqarmasynyń habarlaýynsha, Smanovqa qatysty tergeý aıaqtaldy. Sot sheshimimen bala asyrap alý men qamqorshylyq joıylǵan boıda balalar ártúrli qalalardaǵy balalar úıine jiberiledi. Asyrap alynǵan balalardyń taǵdyryna nemquraıly qaraǵany úshin qorǵanshylyq jáne qamqorshylyq organdarynyń qyzmetkerlerine shara qoldanylady dep úmittenemiz. Óıtkeni mundaı sheneýnikterdiń áreketsizdiginen balalardy qorǵaý nólge deıin tómendeıdi.

Bul maqala týraly ne oılaısyz?