Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

Memleket basshysy Ulttyq ǵylym akademıasynda jas ǵalymdarmen kezdesti

31 mamyr 2024 208

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Almaty qalasyna jumys sapary barysynda Ulttyq ǵylym akademıasynyń taıaýda ǵana kúrdeli jóndeýden ótken «Ǵylym ordasy» ǵımaratyn aralap kórip, ǵylymı qaýymdastyqpen kezdesti.

Akademık Qanysh Sátbaev negizin qalaǵan qazaq ǵylymynyń qara shańyraǵyna «Qazaq Stroy» qurylys kompanıasy bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi aıasynda qaıta jańǵyrtý jumystaryn júrgizgen. Jóndeý jáne qalpyna keltirý jumystary barysynda tarıhı ǵımarattyń bastapqy arhıtektýralyq kelbetin saqtaýǵa aıryqsha mán berilgen. Mysaly, ǵımarattyń kóptegen elementteri – qasbeti, edeni, mármár baspaldaqtary, ishki jáne syrtqy bezendirýleri burynǵy úlgige saı restavrasıadan ótken. Budan bólek, ınjenerlik jeliler men jıhaz-jabdyqtar tolyqtaı jańartylyp, aýa baptaý, órt qaýipsizdigi júıeleri ornatylǵan. Qazirgi kezde 6 pavılonda jóndeý jumystary tolyqtaı aıaqtalǵan. Al qalǵan altaýynda rekonstrýksıalaý jumystary qysqa deıin bitedi dep josparlanyp otyr.

Budan keıin, Memleket basshysy «Ǵylym ordasynyń» akt zalynda jas ǵalymdarmen kezdesti.

Prezıdent óz sózinde shıkizatqa arqa súıep otyrǵan el alysqa barmaıtynyna nazar aýdaryp, bizge ǵalymdar, ınjenerler, ónertapqyshtar qajet ekenin aıtty.

– Búginde alpaýyt elderdiń arasynda barlyq salada baqtalastyq órship tur. Biz osy kúrdeli kezeńde ekonomıkanyń jańa úlgisine kóshe bastadyq. Ádil, ınklúzıvti ári básekege qabiletti ekonomıka qurýǵa kiristik. Ǵylym men ınovasıa onyń basty tiregi bolýǵa tıis. Biz kóshke ilesetin emes, kóshti bastaıtyn elderdiń qatarynda bolýymyz kerek. Bir sózben, ǵylymı áleýetimizdi arttyrý qajet. Jalpy, osy baǵytta biraz sharýa atqarylyp jatyr. Men Ǵylym jáne tehnologıalar jónindegi ulttyq keńestiń otyrysynda birqatar naqty tapsyrma berdim. Barlyq másele meniń tikeleı baqylaýymda. Qazir «Ǵylym jáne tehnologıalyq saıasat týraly» Zań jobasy Parlamentte qaralyp jatyr. Keshe Senat ony birinshi oqylymda maquldady. Bul – óte mańyzdy ári kópten kútken qujat. Ǵylymdy basqarý júıesin jetildirý kerek. Ǵalymdarǵa áleýmettik qoldaý kórsetý máselesi de mańyzdy. Sondyqtan Zańda ǵylymı qaýymdastyqtyń múddesi barynsha eskeriletin bolady, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev elimizde ǵylym men joǵary bilim salalaryn damytý úshin qabyldanyp jatqan keshendi sharalardy atap ótti. Naqtyraq aıtqanda, bilikti kadrlar ázirleýge arnalǵan grant sany sońǵy jyldary bir jarym ese kóbeıdi. Qazaqstanda álemniń bedeldi 12 joǵary oqý ornynyń fılıaly jumys istep tur. Kóp uzamaı taǵy birnesheýi ashylady. Zertteý jumystarymen aınalysatyn ýnıversıtetter kóbeıýde. Tehnologıa parkteri jáne ınjınırıń ortalyqtary ashylyp jatyr. Jyl saıyn 500 ǵalym shetelde taǵylymdamadan ótedi. Mınıstrlik jas ǵalymdarǵa myńdaǵan grant bólip jatyr. Prezıdenttiń pikirinshe, munyń bári – ǵylymdy damytýǵa oń yqpalyn tıgizetin sharalar.


Memleket basshysynyń aıtýynsha, jahandyq ǵylymı-tehnıkalyq revolúsıa jaǵdaıynda ǵalymdar men bilimpazdardyń róli birden artady. Alaıda eń baı elderdiń ózi barlyq sala boıynsha joǵary deńgeıde zertteý júrgize almaıdy. Sondyqtan tabysqa jetý úshin basym baǵyttardy aıqyndap alyp, ǵylymı qaýymdastyqtyń, memleket pen bıznestiń kúsh-jigerin jumyldyrý kerek.

Bul rette Qasym-Jomart Toqaev sıfrlandyrý, energetıka, atom energetıkasy, munaı hımıasy, geologıalyq barlaý, mashına jasaý, medısına, farmasevtıka, bıotehnologıa, aýyl sharýashylyǵy salalaryn ilgeriletýge nazar aýdaryp, jol-kólik ınfraqurylymyn damytý, sý resýrstaryn tıimdi basqarý, tabıǵı jáne tehnogendi sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılardy boljaý jáne onyń aldyn alý sekildi mańyzdy mindetterge keńirek toqtaldy.

Budan bólek, Memleket basshysy qoǵamda ekologıalyq mádenıet qalyptastyrý, otbasyndaǵy zorlyq-zombylyq syndy moraldyq degradasıanyń órshýin túp-tamyrymen joıý, eńbek adamynyń mártebesin kóterý, eńbekqorlyq pen kásibı biliktilikti jappaı dáripteý sekildi qundylyqtardy qalyptastyrý mańyzdy ekenine toqtalyp, osy baǵytta qabyldanyp jatqan zańnamalyq, ınstıtýsıonaldyq sharalardy atap ótti.

Qasym-Jomart Toqaev sózin qorytyndylaı kele, aldaǵy eki jylda jas ǵalymdardyń zertteýine bólinetin grant sany taǵy da kóbeıetinin, ol úshin búdjetten 18 mıllıard teńge bólinetinin málimdedi. Sondaı-aq naqty sharalar arqyly elimizdegi ǵylymdy jáne jalpy ǵalymdar qaýymyn qoldaý jumysy aldaǵy ýaqytta da jalǵasatynyn jetkizdi.

Shara sońynda Prezıdent jas ǵalymdarǵa áleýmettik turǵydan qoldaý kórsetý – memlekettiń mindeti ekenin atap ótip, ǵylymnyń túrli salasynda eseli eńbek etip júrgen on azamatqa saltanatty túrde páter sertıfıkattaryn tabystady.

Sonymen qatar jıynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademıasynyń prezıdenti Aqylbek Kúrishbaev, Ulttyq ǵylym akademıasy janyndaǵy Jas ǵalymdar keńesi tóraǵasynyń orynbasary Shahıslam Laıshanov sóz sóıledi.

Prezıdenttiń jas ǵalymdarmen kezdesýde sóılegen sóziniń tolyq mátinimen myna silteme arqyly tanysýǵa bolady.

Bul maqala týraly ne oılaısyz?