Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

"Áýmın"-nen bastalǵan ádepsizdik. Meshittegi tóbeles. "Dinı dórekilik" tanytqandardyń mán-jaıy men mázháb máselesi

15 mamyr 2024 777
Birneshe kún buryn meshitte namaz oqyp turǵan er adamdy soqqyǵa jyqqan azamattyń áreketin beıneleıtin vıdeo taraǵany belgili. Jeli arqyly jarıa bolǵan meshittegi beıádep áreketke tutas qoǵamnyń nazary aýdy. Arasynda: "Bular dinniń qysymynda júredi ǵoı. Mıda stress bar. Hıdjap kıetin qyzdar da agressıvti bolady",- dep jatqandar da bar.Qazir oqıǵanyń aq-qarasy anyqtalyp, mán-jaıy tekserilip jatyr. Quqyq buzýshylyqqa qatysty qoǵamdyq pikir jetekshileri, ımam qandaı pikirde ekenin saralap kórdik. Bul haqynda Alash.KZ ulttyq portaly habarlaıdy.
 
Shymket qalasyndaǵy orynsyz jaǵdaı bolǵan meshit ımamy oqıǵanyń qalaı bolǵanyn baıandady.

Daý men tóbelestiń negizgi sebebi retinde ózge baǵytta namaz oqyǵan ılanýshynyń soqqyǵa shyǵylýy jıi atalady Oqıǵa qaladaǵy Ábdýsattar Smanov meshitinde bolǵan. Vıdeoǵa bajaılap nazar salsańyz, meshitte namaz oqyp jatqan jamaǵatty, bir qatarda turǵan musylman baýyrlardyń jópeldemede jaǵa jyrtysyp, tóbelese ketkenin kórýge bolady. Iaǵnı, bir sátte er adam kútpegen jerden qasynda turǵan azamatty uryp qulatyp, aıaǵymen tepkileı bastaıdy. Meshit ımamy bul oqıǵanyń mán-jaıyn bylaı túsindirdi: 

"Ózge óńirden kelgen 10-15 shaqty azamatqa namaz aldynda ımam birneshe ret eskertý jasaǵan. Bizde QMDB boıynsha, ishki tártip boıynsha búkil Qazaqstan aýmaǵynda Hanafı mázhabynda "ámındi" ishten aıtylady dep eskertildi jáne de osy eskertýge qulaq aspastan birneshe ret namazdy buzýǵa, ımamnyń jumysyna kedergi jasaǵan azamatqa shydaı almaǵan jamaǵatymyz ony qatty emosıaǵa berilip, qol jumsap jiberdi", - dedi meshit ımamy Berik Shotabekov.
Shymkettegi shýly oqıǵaǵa qatysty jaǵdaıǵa baılanysty QMDB da málimdeme jasady:

....Namaz kezinde “ámın” duǵasyn qatty daýyspen aıtqan jandardyń áreketine tózbegen meshitke turaqty kelýshi bir azamat olardyń birine qol jumsaǵan. Nátıjesinde ımam jamaǵat namazyn toqtatýǵa májbúr bolǵan. Oqys oqıǵa der kezinde toqtatylyp, polısıa qyzmetkerleri tıisti jumys júrgizýde.

Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy meshitke kelýshi jamaǵatty meshit erejesine baǵynýǵa, sonymen qatar qulshylyq úıinde sabyr saqtap, kórkem minez tanytýǵa shaqyrady", - dep jazdy QMDB.

Sondaı-aq, QMDB "Meshit erejesi" boıynsha Qazaqstan musylmandarynyń aýyzbirshiligi men birtutastyǵyn qamtamasyz etý úshin namaz ben dinı rásimder Ábý Hanıfa mázhaby boıynsha oryndalatynyn eskertti.

Oqıǵaǵa qatysty burynǵy depýtat, qoǵam qaıratkeri Murat Ábenov pikir bildirdi. Murat Ábenovtyń paıymdaýynsha, mundaı ala-qulalyq kúni erteń terrorlyq áreketterge bastaýy múmkin: 
Durys múftıat talaby, resmı tirkelgen Dinı uıymǵa qarasty barlyq meshitterde ortaq tártip bolý zańdylyq. Sol sebepten ol tártip tek Ábý Hanıfa mázhaby boıynsha negizdelý kerek. Jáne Ábý Hanıfa ustanymyna qarsy bolsa quqyq qorǵaý organdary tekserý kerek shara qoldaný mindetti. Qazir ushyǵyp turǵan kezeń, zańsyz qyzmet atqaratyn sektalardan ásirese terorızm ıdeologıasyn taratýshy aǵymdardan saqtanǵan durys, - dedi Ábenov.
 
Alýan túrli senim jetegine jegilgenderdiń bulaı qyryq pyshaq bolýyn qoǵamnyń jyly qabyldamaǵany baıqalady. Aqparattyq keńistiktegi pikirler qarasy da mynandaı: 
- Kózben kórmegesin senbeısiń ǵoı, shyndyǵynda bular óte jaman eken ǵoı... tunǵan agresıa;
 
- Mynaý myqty qarýly eken, jalpy arasyna adam salyp, qoldyń qyrymen artqa uryp qulatý ońaı sharýa emes;
 
- Bular dinniń qysymynda júredi ǵoı. Mıda stress bar. Hıdjap kıetin qyzdar da agressıvnaıa bolady;
 
- Osyndaı nadan, kórsoqyrlardy daıyndap jatqan dinı ortalyqtardy nege aýyzdyqtap tastamasqa?!.. Birnáse aıtsań dinge qarsy, táńirshi dep shyǵa keletinder kúnnen kúnge kóbeıýde. Mundaı urda-jyq radıkaldardyń bizge qajeti bar ma? Dindi mazaq qylýdyń budan asqan túrin qaıdan kórdińiz?!.. Búıtken múptıaty qursyn... Qolynan dym kelmeıtin, úkimet pen ótirik taqýalardan sharshadyq, -dep pikir bildirdi jeli qoldanýshylary.
Esterińizge sala keteıik, 2024 jyldyń 12 mamyry, keshki aqsham namazy ýaqytynda Shymkent qalasyndaǵy meshitte dinı senim ókilderi jaǵa jyrtysty. Ózge óńirden Shymkent qalasyna kelgen bir top azamat meshit ımamynyń eskertýine qaramastan birneshe ret jamaǵat namazyn buzǵany habarlandy. Ózge mázhabta namaz oqyǵan olar jamaǵat pen ımamnyń ótinishine qulaq aspaı, meshit erejesin óreskel buzyp, daý shyǵarǵan.
 
Dastan Qastaı
jýrnalıs  
Bul maqala týraly ne oılaısyz?