Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!

Álıhan Bókeıhan

Astana qalasynda qandaı ulttyq jobalar júzege asyp jatyr?

17 mamyr 2024 243

Elimizde bilim berý salasynda «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda jańa bastamalar bastaý almaq. Ulttyq jobanyń basty maqsaty balalardyń zamanaýı, jaıly keńistikte bilim alýy. Osy maqsatta 2025 jylǵa deıin Memleket basshysynyń tapsyrmasy negizinde elimizdiń túkpir-túkpirinde joba qolǵa alynýda. Bundaı jobalardyń júzege asýy apatty, eski, jylýsyz, jaryqtandyrylmaǵan, tar bolýy sebepti de maqsatty, aýqymdy jobalardyń biri. Atalǵan maqsatqa jetý eki negizgi mindetti sheshý arqyly jetý josparlanǵan: 2026 jylǵa deıin qalalar men aýyldyq eldi mekenderde aǵymdaǵy jáne boljanǵan oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyn boldyrmaý úshin keminde 740 myń jańa oqýshy ornyn (eki aýysymda oqytý kezinde) iske qosý. Ulttyq joba aıasynda engizilgen orta bilim berý uıymdarynda qolaıly jáne qaýipsiz bilim berý ortasyn qurý. Buǵan deıin joba aıasynda Jambyl oblysynda 9500 oqýshyǵa arnap 12 mekteptiń qurylysy bastalsa, endi mine elordamyz Astana qalasynda da jalǵasyn taýyp jatyr.

Qazirgi tańda óńirde 34 mekteptiń qurylysy júrip jatyr. Bul oqý oryndarynda eki aýysymda 102 myń oqýshy bilim ala alady. Astanada halyq sany, sonyń ishinde mektepke deıingi jáne mektep jasyndaǵy balalar sany jyl saıyn artyp keledi. Osyǵan baılanysty elorda ákimdigi jyl saıyn júıeli túrde jańa mektepter salýda. Bıylǵy 2023-2024 oqý jylynda 12 mektep salyndy. Qazir 34 mekteptiń qurylysy júrip jatyr, onyń 25-i jańa oqý jylynda paıdalanýǵa beriledi. Esil aýdanynda – 9, Nura aýdanynda – 7, Baıqońyr jáne Saryarqa aýdandarynda – 2, Almaty aýdanynda – 5 jańa mektep salynbaq. «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda 2024-2025 jyldary 90 myń oryndyq 24 jaıly mektep salý josparlanǵan. Onyń 15-i qarqyndy damyp kele jatqan Esil men Nura aýdandarynda ornalasady. 2028 jylǵa qaraı eki aýysymda 200 myńǵa jýyq oqýshy ornyn qamtıtyn 80-nen astam mektep salý josparlanyp otyr.

Qala ákimi Jeńis Qasymbektiń málimdeýinshe, jyldyń sońynda 23 mektep salynyp, qurylysy aıaqtalyp, qoldanysqa beriledi. Onyń 15-i ulttyq joba aıasynda salynady. Olar qaladaǵy Esil men Nura aýdanynda boı kótermek. Al jalpy 2028 jylǵa deıingi aldyn-ala jospar boıynsha 200 myń oqýshyǵa arnalǵan 80 mektep salynbaq. Bunyń barlyǵy jas urpaqtyń sapaly bilim men zamanaýı ınovasıalarmen damýyna jaqsy serpin bolmaq. Sonymen birge, óńirdegi jalpy eldi-mekenderge balabaqshalar men balalardyń, oqýshylardyń damýyna qajetti shyǵarmashylyq ortalyqtar da salyný josparlanýda.

Aıta keteıik, sonymen birge qala mańyndaǵy aýyldyq eldi-mekenderde densaýlyq saqtaý salasyn damytý boıynsha ulttyq jobalar júzege asyrylmaq. Solardyń biri 2024 jyly «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda aýyldyq jerlerde alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek (MSAK) deńgeıinde 556 medısınalyq nysandy paıdalanýǵa berý josparlanýda. Bul týraly Úkimet otyrysynda Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova málimdegen bolatyn.

Ulttyq jobanyń ekinshi tapsyrmasy aıasynda 32 aýdandyq aýrýhanany jańǵyrtý jumystary júrgizilýde. 12 jobanyń jobalyq-smetalyq qujattamasy bar, onyń ishinde 9 jobaǵa respýblıkalyq búdjetten qarjylandyrý qarastyrylǵan. Atalǵan aýrýhanalardy materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrýǵa 33,6 mlrd teńge somasynda shyǵystar qarastyrylǵan, bul olardy joǵary mamandandyrylǵan qural-jabdyqtarmen jabdyqtaýǵa múmkindik beredi.

Ulttyq joba aıasynda Astana qalasynda 2023 jyly biregeı jabdyqtarmen jaraqtandyrylatyn Ulttyq ǵylymı onkologıalyq ortalyqtyń qurylysy aıaqtaldy, sonymen birge azamattar úshin medısınalyq skrınıngter  keńeıtildi. Ári dáriger mamandardyń tapshylyǵyn sheshý úshin de birneshe tıimdi sheshimder qabyldanǵan. Ári mamandardy jumyspen qamtý máselesin de sheshý úshin aýyldyq densaýlyq saqtaý salasyn jańǵyrtýdyń ulttyq jobasy aıasynda elimizdiń eldi mekenderinde alty júz elýden astam medısınalyq mekeme salý qolǵa alynǵan bolatyn.

Astana qalasynyń ákimdigi elorda turǵyndary úshin qoljetimdi bilim berý múmkindikterin qurý maqsatynda 18-den 50-ge deıin sholý alańdaryn ashýdy kózdeıtin JOLTAP jobasyn iske asyrýda. JOLTAP oqytý baǵdarlamasy qatysýshylarǵa kasalyq qyzmet kórsetýden bastap klıentterge qyzmet kórsetý salasyndaǵy kásibı daıyndyqqa deıingi ártúrli salalarda qajetti bilim men daǵdylardy qamtamasyz etý úshin uıymdastyrylǵan. Bul joba turǵyndardyń kásibı damýyna yqpal etip qana qoımaı, sonymen qatar qaladaǵy qyzmetterdiń sapasyn jaqsartýǵa jańa múmkindikter týǵyzady. JOLTAP-ta oqytýdy tájirıbeli oqytýshylar dostyq jáne qoldaý atmosferasynda júrgizedi, bul qatysýshylarǵa materıaldy tıimdi ıgerýge jáne ony is júzinde qoldanýǵa múmkindik beredi. Baǵdarlama aıaqtalǵannan keıin árkim óziniń jańa bilimi men daǵdylaryn rastaıtyn sertıfıkat ala alady.

Sonymen birge, bıylǵy jyly qalada «Qaryzsyz qoǵam» jobasy júzege asyrylýda, onyń maqsaty – azamattardyń qarjylyq saýattylyǵyn arttyrý. Mamandar bıyl 9 myńǵa jýyq adamdy oqytýdy josparlap otyr. Kez kelgen adam kýrsqa Qogamfin.kz arnaıy bilim berý platformasy arqyly onlaın tirkele alady. Joba boıynsha oqytý bir ýaqytta 5 jerde uıymdastyrylyp, ár jerde 50-ge jýyq adam oqytylady. Kýrs 5 kúnge sozylady jáne oqý tilin tańdaý múmkindigin beredi. Kýrs baǵdarlamasy otbasylyq búdjetti josparlaýdan bastap ınvestısıalar men brokerlik kompanıalarǵa deıin ártúrli taqyryptardy qamtıdy. Sondaı-aq músheler bir jyl boıy tegin zańgerlik keńes alady. Bul baǵdarlamanyń qosymsha artyqshylyǵy joba aıasynda árbir qatysýshy bir jyl boıy tegin zańgerlik keńes ala alady. Sarapshylar qarjy uıymdarymen jasalǵan kelisimder boıynsha kómek kórsetýge jáne qajetti qujattardy durys toltyrýǵa kómektesedi. Jobanyń negizgi maqsaty – azamattarǵa qarjylyq bilim men óz qarjysyn sátti basqarý daǵdylaryn berý. Joba elorda turǵyndarynyń edáýir bóligin qamtýdy jáne olarǵa qarjylyq josparlaý men basqarýdyń negizgi prınsıpterin meńgerý múmkindigin berýdi josparlap otyr. Sarapshylar joba aıasyndaǵy oqytý azamattardyń qarjylyq jaǵdaıyn jaqsartýǵa jáne qarjylyq máselelerge degen senimin arttyrýǵa kómektesedi dep kútedi.

Bul maqala týraly ne oılaısyz?