Әуе қорғанысы күштері әскери институтының жоғары лауазымды офицерлері сыбайлас жемқорлық күдігімен ұсталды, деп хабарлайды Alash.kz.
12 қараша күні Ақтөбе қаласында өткен жедел шаралар барысында әскери оқу орнының бастығы, авиация генерал-майоры Тимур Еспағамбетов пен институттың тағы бір жоғары лауазымды офицері Расул Исаходжаев қолға түсті. Қазіргі уақытта бұл істі Ақтөбе облысы бойынша экономикалық тергеп-тексеру департаменті жүргізіп жатыр. Тергеу нұсқасы бойынша, генерал-майор Тимур Еспағамбетов пара алды деп күдіктелсе, Расул Исаходжаевқа пара берді деген айып тағылуда. Алдын ала мәліметтерге қарағанда, қылмыстық іс әскери оқу орнына қызмет көрсететін коммерциялық ұйымның жұмысына байланысты қозғалған болуы мүмкін. Дегенмен болжамды құқықбұзушылықтың нақты мән-жайы, пара көлемі мен өзара уағдаластықтардың егжей-тегжейі әзірге ресми түрде жарияланған жоқ.
Бұл оқиға мемлекет тарапынан сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне және басшылардың дербес жауапкершілігіне бақылау күшейтілген кезеңмен тұспа-тұс келіп отыр. Аталған жайттан бір күн өткен соң, яғни 13 қарашада Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қауіпсіздік Кеңесінің шұғыл отырысында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және «Заң және тәртіп» қағидатын мүлтіксіз сақтау жөнінде арнайы мәлімдеме жасады. Президент жоғары лауазым иелеріне үлкен жауапкершілік жүктелетінін ескертіп, қызметтік дәреже мен жеке байланыстар заң алдындағы жауапкершіліктен құтқармайтынын қадап айтты:
«Ешкім де, атқаратын лауазымына, сіңірген еңбегіне немесе байланыстарына, соның ішінде туыстық қатынастарына қарамастан, заңнан тыс қалуға құқылы емес», — деді Мемлекет басшысы.
Сонымен қатар Президент өз баяндамасында елдегі сыбайлас жемқорлық ахуалының өзектілігін көрсететін нақты деректерді келтірді. Ресми статистикаға сүйенсек, 2023–2025 жылдар аралығында елімізде жалпы сомасы 248 миллиард теңгеден асатын 3 168 сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылығы анықталған. Ал 2026 жылдың алғашқы он айында осындай сипаттағы тағы 751 дерек тіркеліп отыр. Бұл көрсеткіштер мемлекеттік аппарат пен квазимемлекеттік сектордағы жемқорлық тәуекелдерінің әлі де ауқымды екенін аңғартады. Осыған байланысты Мемлекет басшысы Үкімет пен бақылаушы органдарға 24 қарашаға дейін жемқорлық қаупін айтарлықтай төмендетуге бағытталған нақты ұсыныстар әзірлеуді тапсырды.
Жоғары лауазымды әскерилердің тергеу нысанына айналуы әскери оқу орындарындағы ішкі бақылау тетіктері мен шаруашылық қызметтің ашықтығына қатысты маңызды мәселелерді күн тәртібіне шығарды. Себебі мұндай мекемелер болашақ офицерлерді даярлаумен ғана шектелмей, қомақты бюджет қаражатын игереді, күнделікті тіршілікті қамтамасыз ету бағытында мердігер ұйымдармен келісімшарттар жасасады. Сондықтан мемлекеттік сатып алулар, жеке құрамды тамақтандыруды ұйымдастыру және шаруашылық шешімдерді қабылдау үдерістері ерекше назар аударуды қажет етеді. Егер күдікке ілінген деректер расталса, құзырлы органдар жекелеген эпизодты ғана емес, қолданыстағы бақылау жүйесінің заңбұзушылыққа неліктен жол бергенін де жан-жақты зерделеуі тиіс.
Әзірге әскери институттың өзінде жүйелі заңбұзушылықтар барын растайтын ресми қорытындылар жарияланған жоқ. Бұған қоса, қолданыстағы заңнамаға сәйкес, азаматтарды ұстау дерегі олардың кінәлі екенін білдірмейді — тұлғалардың қылмысқа қатыстылығына түпкілікті бағаны тек сот береді. «Заң және тәртіп» қағидаты дәлелденген қылмыс үшін жазаның бұлтартпастығымен қатар, тергеу процесіне қатысушылардың құқықтарын қатаң сақтауды да талап етеді. Ақтөбедегі істің алдағы барысы тергеу нәтижелеріне, жинақталған айғақтарға және соттың заңды шешіміне байланысты болмақ.
