Халықаралық арбитраж соты Қазақстан үкіметінің ірі мұнай компанияларына қарсы берген 12 миллиард доллар шамасындағы талап арызын қанағаттандырмау туралы шешім шығарды, деп хабарлайды Alash.kz.
Бұл сот процесі көпжылдық кешігулермен әрі бюджеттің шамадан тыс өсуімен іске қосылған Қашаған кенішіндегі даулы шығындарға қатысты өрістеген болатын. Жалпы алғанда, мемлекет тарапы мұнай гиганттарынан 20 миллиард долларға жуық қаржыны өндіріп алуды көздеген. Алайда арбитраж соты Қазақстанның 2011–2015 жылдар аралығындағы шығындар бойынша арызды мерзімінен кешіктіріп бергенін алға тартып, шағымның бұл бөлігін қабылдаудан бас тартты. Дегенмен, сот органдары қалған талаптардың шамамен 8 миллиард долларлық бөлігін қанағаттандырғанымен, олардың нақты қай баптарға қатысты екені әлі жарияланған жоқ.
Бұл шиеленісті іс – Қазақстан мен North Caspian Operating Consortium (NCOC) консорциумы арасындағы ұзаққа созылған ауқымды сот тартысының бір тармағы ғана. Еліміздің үкіметі жалпы көлемі 150 миллиард доллардан асатын өтемақы өндіруді жоспарлап отыр, ал бұл соманың негізгі бөлігі жіберіп алған пайдадан, экологиялық талаптардың бұзылуынан және жемқорлық сипаты бар келісімшарттардан тұрады. Қазақстан тарапының пайымдауынша, NCOC консорциумы 2000 жылдары халықаралық мердігерлерді тарту кезінде заңсыз схемаларға жол беріп, құны қолдан өсірілген, жалпы сомасы 10,7 миллиард долларды құрайтын 12 келісімшарт жасасқан. Осындай заңсыз әрекеттер өндірістің кешеуілдеуіне, өнімді бөлісу туралы келісімнің орындалуына бөгет болып, мемлекет қазынасын орасан зор кірістен айырған. Алайда NCOC өкілдері тағылған айыптардың барлығын жоққа шығарып, заң бұзушылықтарға жол берілмегенін айтуда. Қазіргі таңда бұл іс бойынша сот процестері әлі де жалғасып жатыр.
