Қазақ ұлттық спорт университетінің (KNUS) негізін қалаушы Нұрасыл Медеу Qazaqstan TV телеарнасына берген сұхбатында жоғары оқу орнының құрылу тарихы, мемлекеттік мүлікті басқару, студенттерге арналған гранттар, ұлттық құрамаларды даярлау және жасанды интеллект саласындағы жаңа білім беру жобалары туралы айтты, деп жазады Alash.kz.
Сондай-ақ ол Президентпен туыстық байланысына, университет төңірегіндегі сын-пікірлерге және өз қызметіне қатысты сауалдарға жауап берді.
Қазақ ұлттық спорт университетінің (KNUS) негізін қалаушы әрі Қамқоршылық кеңесінің төрағасы Нұрасыл Медеу Qazaqstan TV телеарнасына берген сұхбатында Қазақстандағы спорттық білім беруді дамыту, халықаралық ынтымақтастық, талантты жастарды қолдау және жаңа университеттер ашу мәселелеріне тоқталды.
Сұхбат барысында университеттің меншік құрылымы, мемлекеттік инфрақұрылымды пайдалану тәртібі, білім беру жобаларын қаржыландыру және олардың жүзеге асырылуына қатысты қоғамда туындаған сұрақтар талқыланды.
Президентпен туыстық байланыс және ел алдындағы жауапкершілік
Сұхбат кезінде журналист Нұрасыл Медеуден Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевпен туыстық байланысын қалай қабылдайтынын және оның қандай мүмкіндіктер мен жауапкершілік жүктейтінін сұрады.
Медеу өзінің шыққан тегін ең алдымен ел мен қоғам алдындағы үлкен жауапкершілік деп санайтынын айтты.
«Мен өз мойнымда үлкен жауапкершілік бар екенін сезінемін. Басты міндет — қалыптасқан деңгейді төмендетпей, керісінше, еліміз, халқымыз және Қазақстан үшін жаңа дүниелер жасау», — деді ол.
Оның айтуынша, сырт көзге туыстық байланыстар белгілі бір артықшылықтар беретіндей көрінуі мүмкін. Алайда университетті құру барысында кәсіби мамандардан команда жасақтап, ортақ идеяны қолдайтын адамдарды біріктіруге және жобаны өз күштерімен дамытуға тура келген.
Нұрасыл Медеудің сөзінше, университет алғашқы оқу жылында 150 студентті қабылдаған. Ол жаңа білім беру жобасына сенім білдірген алғашқы студенттердің қолдауы ерекше маңызды болғанын атап өтті.
KNUS университеті мен оның ғимараты кімге тиесілі?
Сұхбаттың негізгі тақырыптарының бірі Қазақ ұлттық спорт университетінің меншік құрылымы болды.
Нұрасыл Медеудің айтуынша, KNUS орналасқан ғимарат толықтай мемлекет меншігінде және бюджет қаражаты есебінен салынған.
Университет аталған нысанның меншік иесі емес, сенімгерлік басқару шарты негізінде операторы болып саналады.
«Ғимарат толығымен мемлекетке тиесілі. Ол бюджет қаражатына салынған. Біз тек осы ғимараттың операторымыз», — деп түсіндірді ол.
Медеудің сөзінше, келісім аясында университет ғимаратты жабдықтау, оқытушылар мен қызметкерлерді жұмысқа тарту, білім беру процесін ұйымдастыру, инфрақұрылымды күтіп ұстау және оның тиімді пайдаланылуын қамтамасыз ету міндеттерін өз мойнына алған.
Ол ғимараттың мемлекеттік меншік екенін және университеттің заңды тұлға ретіндегі меншік құрылымын ажырата қарау қажет екенін атап өтті.
Нұрасыл Медеудің мәлімдеуінше, KNUS университетінің 95%-ы жеке меншікке тиесілі, ал қалған 5%-ы сыйға тарту шарты негізінде «Қазспортинвест» арқылы мемлекетке өтеусіз берілген.
Оның пікірінше, мемлекеттік құрылымның университеттің меншік иелері қатарында болуы басқару жүйесінің ашықтығын арттырып, есептілік пен бақылауды қамтамасыз етеді.
Сонымен қатар ол ғимаратты коммерциялық пайдаланудан түсетін табыстың 60%-ы мемлекетке бағытталатынын, ал қалған қаражат білім беру процесі мен студенттерді қолдауға жұмсалатынын айтты.
Ұлттық құрамаларды тегін даярлау және Азия ойындарындағы жетістіктер
KNUS қызметінің нәтижелеріне тоқталған Нұрасыл Медеу университеттің қазақстандық спортшыларды даярлауға қосып отырған үлесі туралы айтты.
Оның сөзінше, университетпен байланысты спортшылар Азия ойындарында шамамен 14 медаль жеңіп алған.
Қазіргі уақытта KNUS базасында күрес, семсерлесу, таеквондо, гольф, академиялық есу, жеңіл атлетика және басқа да спорт түрлері бойынша ұлттық құрама спортшылары жаттығады.
Медеу ұлттық құрамаларға университет инфрақұрылымы тегін ұсынылатынын атап өтті.
«Бұл — ұлттық құрама, ел және күн сайын аянбай еңбек етіп жүрген спортшылар алдындағы біздің міндетіміз. Менің ойымша, олар біз жасап жатқан жағдайларға лайық», — деді ол.
Университет кәсіби спортшыларды даярлаумен қатар, жаттықтырушылар, спорт психологтері, спорт медицинасы, нутрициология және спорт менеджменті салалары бойынша мамандар даярлауды да дамытып келеді.
Бостон университетіндегі тәжірибеден KNUS құру идеясына дейін
Нұрасыл Медеу АҚШ-та алған білімінің Қазақстандағы спорттық білім беру жүйесін дамытуға қалай әсер еткенін де баяндады.
Оның айтуынша, Бостон университетінде Computer Science мамандығы бойынша білім алған кезінде оқу орнының үстел теннисінен құрамасында өнер көрсеткен. АҚШ-тың әртүрлі штаттарындағы студенттік жарыстарға қатысып, ұлттық деңгейдегі университеттік жарыстарға дейін жеткен.
Осы тәжірибе оған америкалық спорттық білім беру жүйесімен жақынырақ танысуға мүмкіндік берген.
«Біздің жастарымыздың таланты ешкімнен кем емес, тіпті кей жағдайда артық. Олар спортта үлкен жетістіктерге жете алады», — деді Медеу.
Оның сөзінше, шетелде көрген мүмкіндіктерді Қазақстанға енгізу идеясы сол кезеңде қалыптасқан.
Медеу қазақстандық жастардың сапалы білім алып, спорттық қабілеттерін дамытуы үшін міндетті түрде шетелге баруы қажет болмауы тиіс деп есептейді.
Ол университет командасының Қазақстандағы жоғары білім беру жүйесінде спорт саласына арналған жеке бағытты дамытуға бастамашы болғанын айтты.
Өңірлердегі талантты жастарға арналған гранттар
Нұрасыл Медеу KNUS университетінде студенттерді қолдауға бағытталған арнайы гранттық бағдарламалар бар екенін жеткізді.
Олардың қатарында Life Chance Grant және Life Merit Grant бағдарламалары бар.
Life Chance Grant негізінен Қазақстанның ауылдық жерлері мен өңірлерінен шыққан талантты жас спортшыларға арналған.
Медеудің айтуынша, бұл грант оқу ақысын, жатақханада тұруды, академиялық ұтқырлық бағдарламалары аясындағы жол шығындарын толық өтейді. Сонымен қатар студенттерге шәкіртақы мен тәлімгерлік қолдау қарастырылған.
Грантқа үміткерлерді іріктеу кезінде олардың ауылдық жерден шығуы, спорттық жетістіктері, жеке ынтасы және сұхбаттасу нәтижелері ескеріледі.
Ал Life Merit Grant бағдарламасы белгіленген талаптарға сай келетін талапкерлердің оқу ақысын өтеуге бағытталған.
Медеу студенттерді іріктеу барысында тек академиялық үлгерімге емес, олардың талантына, ынтасына және алға қойған мақсатына да назар аударылатынын атап өтті.
Халықаралық ынтымақтастық, MBA және спорттағы жаңа мамандықтар
Нұрасыл Медеудің айтуынша, KNUS Польша, Италия, Қытай, АҚШ және басқа да елдердің жоғары оқу орындарымен ынтымақтастық орнатқан.
Серіктестік аясында бакалавриат пен магистратура деңгейінде қос дипломдық бағдарламалар және академиялық ұтқырлық жобалары жүзеге асырылады.
Ол қазіргі спорт индустриясына тек жаттықтырушылар мен дене шынықтыру мұғалімдері ғана емес, кәсіби менеджерлер, зерттеушілер, халықаралық жарыстарды ұйымдастырушылар және спорт технологиялары саласындағы мамандар да қажет екенін айтты.
Осы бағыттардың бірі — спорт саласындағы MBA бағдарламасы.
Медеудің мәліметінше, бүгінде аталған бағдарлама бойынша өңірлерден келген мамандарды қоса алғанда, 500-ге жуық студент білім алып жатыр.
Сонымен қатар университет параспорт және инклюзивті спорттық білім беру салалары үшін мамандар даярлайды.
KNUS студенттері қатарында шахматшылар, ауыр атлеттер, балуандар, Олимпиада ойындарының қатысушылары мен жүлдегерлері де бар.
Халықаралық турнирлер мен киберспортты дамыту
Сұхбат барысында Нұрасыл Медеу World Table Tennis (WTT) ұйымымен ынтымақтастық орнатқан QAMALLI Table Tennis академиясының қызметіне тоқталды.
Оның айтуынша, академия командасы жеке қаржыландыру есебінен халықаралық жарыстар ұйымдастырады.
KNUS студенттері мұндай турнирлерді өткізуге ерікті ретінде қатысып, спорттық іс-шараларды басқару саласында тәжірибе жинақтайды.
Медеу бұл бағыт студенттерге оқу барысында халықаралық деңгейдегі спорттық іс-шараларды ұйымдастыру тәжірибесін меңгеруге мүмкіндік беретінін атап өтті.
Сонымен қатар Нұрасыл Медеу Халықаралық киберспорт федерациясының (IESF) даму жөніндегі директоры қызметін атқаратынын айтты.
Оның жұмысы халықаралық киберспортты дамыту, жарыстар ұйымдастыру, спортшылар мен сала мамандарын даярлау, сондай-ақ киберспорттың институционалдық негіздерін нығайту бағыттарын қамтиды.
Бұдан бөлек, ол Қазақстанның Olympic Research бастамасына қатысуы спорт саласындағы ғылыми зерттеулер үшін жаңа мүмкіндіктер ашатынын мәлімдеді.
QAIRU университеті және жасанды интеллект саласын дамыту
Сұхбатта жасанды интеллект пен ақпараттық технологиялар саласындағы Qazaq AI Research University (QAIRU) білім беру жобасы да сөз болды.
Нұрасыл Медеу IT саласына қызығушылығы Бостон университетінде компьютерлік ғылымдарды оқыған кезеңде қалыптасқанын айтты.
Оның сөзінше, жаңа университетті құру барысында әзірлеушілер мен салалық мамандар командасы жасақталып, білім беру бағдарламалары дайындалған және лицензия алу рәсімдері жүргізілген.
Жобаны жүзеге асыру кезінде қандай да бір ерекше артықшылықтар берілгені туралы пікірлерге жауап берген Медеу университет жалпыға ортақ нарықтық талаптар негізінде құрылғанын мәлімдеді.
Ол QAIRU университетінің басты міндеттерінің бірі ретінде қазақстандық жастардың ғылыми-зерттеу әлеуетін дамыту мен технологиялық кәсіпкерлікке жағдай жасауды атады.
Медеу қазақстандық жастардың бағдарламалау және жасанды интеллект бойынша халықаралық олимпиадалардағы жетістіктеріне тоқталып, қазақстандықтар негізін қалаған технологиялық компанияларды мысалға келтірді.
Оның пікірінше, заманауи университеттер студенттерге білім берумен шектелмей, олардың ғылыми идеяларын стартаптарға және нақты бизнес-жобаларға айналдыруына көмектесуі тиіс.
Нұрасыл Медеу университетке қатысты сын-пікірлерге жауап берді
Сұхбат барысында KNUS негізін қалаушы әлеуметтік желілер мен бұқаралық ақпарат құралдарында тараған ақпараттарға да пікір білдірді.
Оның айтуынша, университеттің меншік құрылымы, мемлекеттік инфрақұрылымды пайдалану тәртібі және білім беру жобаларының құрылуына қатысты кейбір мәліметтер шындыққа сәйкес келмейді.
Медеу университет пен өз отбасына қатысты жарияланымдардың көбеюін олардың қызметіне қоғам назар аударуының артуымен байланыстырды.
Сонымен бірге сұхбаттың ұсынылған үзінділерінде ол болжамды ұйымдасқан ақпараттық науқанға қатысты нақты дәлелдер келтірмеді.
Нұрасыл Медеу университет қызметін студенттердің жетістіктері, білім беру сапасы, халықаралық ынтымақтастық және спортшыларға жасалған мүмкіндіктер арқылы бағалау маңызды екенін атап өтті.
Оның сөзінше, алдағы уақытта KNUS және QAIRU жобаларын дамыту білім беру бағдарламаларын кеңейтуге, талантты жастарды қолдауға, ғылыми зерттеулерді ілгерілетуге және заманауи технологияларды енгізуге бағытталады.
Нұрасыл Медеу білім беру жобаларының негізгі мақсаты Қазақстан жастарына сапалы білім алуға, өз қабілетін жүзеге асыруға және халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті маман болып қалыптасуға жағдай жасау екенін атап өтті.
